Хэрлэнгийн хөдөө арлаар

Монголын түүхийн үнэт эх сурвалж болох Монголын нууц товчоонд "Их хуралдай хурж, хулгана жил гуран сард Хэрлэний хөдөө арлын Долоон болдог Шилхэнцэг хоёрын зуур ордос бууж бүхүйд бичиж дуусгав" хэмээн тэмдэглэгдэн үлдсэн байдаг ба Хэрлэнгийн хөдөө арал нь Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан сумын нутагт байдаг Хэрлэнгийн хөдөө аралд Монголын нууц товчоо бичигдсэн 750 жилийн ойг ёслол төгөлдөр тэмдэглэж дурсгалын хөшөө босгожээ. Энэ хөшөөнөөс урагшаа Аваргын голын хойд эрэг дээр Аваргын балгасын хамгаалалтын төмөр хашаа 2 км х 400 метр газар үргэлжлэнэ. Аваргын балгас нь эзэн Чингис хааны орд цац байрлаж байсан ба Өгөөдэй хаан сууж байсан газар бөгөөд анх эрдэмтэн хөдөөгийн Пэрлээ малтлага хийн тогтоож байжээ. Түүнээс хойш Японы эрдэмтэд хүртэлмалтлага хийж байгаа тухай мэдээлэл байдаг шүү дээ. Аваргын балгасын малтлагаас гарсан олдвор, гэрэл зургаар баталгаажуулсан жижигхэн музей ажиллуулж байв.Олдвор дотор тухайн үеийн Монгол цэргийн хэрэгсэл, тахилгат хэрэглэсэн амьтны яс , хэлхээ хуяг гэх мэт зүйлийн гэрэл зургийг голдуу байрлуулсан байв Аваргын балгас нь Хувлай хаан суусны дараагаас орхигдсон бололтой юм гэнэ.
Аваргын балгасаас урагшаа хэдхэн алхамын газар Аваргын рашаан байдаг. Энэ рашаан гадуур зарагдаж байгаа Кука-тай төстэй амттай, савлаж авч явахад тундас үүсдэг юм билээ. Халуунд дотор сэнгэнүүлсэн сайхан рашаан байсан. Харин авч явж эмчилгээнд хэрэглэхээр рашаан нь овооныхоо хажууд бага багаарбуриглаж байв.
Ер нь Дэлгэрхаан сум дотоодын аялал жуучлал их хөгжиж байгаа газар юм байна.
Сумын төвөөс баруун хойно орших Аварга тосонгийн рашаан сувилалд хүмүүс маш их ирдэг. Нуурыг эмчилгээний зорилгоор манай ард түмэн ашигласаар ирсэн ба дэлхийд ховор нууруудын нэг. Ховор гэдгийн учир нь холбоо нуурууд байх бөгөөд (одоогоор нүдэнд хоёр холбоо нуур байгаа боловч уг нь гурав байсан юм шиг байна лээ) газрын гүнээс байнга цэнэглэгдэн ариусаж байдаг ажээ. Ус нь хужир давс ч юм уу , байван ч юм шиг содон амт амтагдаж бусад нуураас арай содон өөр нуур шүү гэдгээ батлах мэт.

Газрын гүний дулааныг ашиглах анхны загвар байшин

Өнгөрсөн дөрөв дэх өдөр Зүүн дөрвөн зам худалдааны төвийн хажууд нэгэн загвар байшингийн нээлтийн ажиллагааг сонирхов.
Сайхан нээлт болж олон зочид, бас ерөнхий сайдаас эхлээд албаны хүмүүс оролцож байлаа.
Нээлтийн ажиллагааг нээж загвар байшингийн сантехник дулааны системийг онцгойлон тайлбарласан хүн бол "Степпсолер" ХХК захирал П Цагаан байв. Мөн газрын гүнээс гарган авах халаалтын технологийг ХБНГУ-н Wessmаn компанийхан тайлбар хийлээ.
Уг загвар байшин нь Улаанбаатар хотын гэр хорооллын айлуудад санал болгож буй бөгөөд халаалтын систем нь газрын гүний дулаан, харин хэрэглээний халуун усыг нарны энергээр бүрэн хангах зохион байгуулалттай юм байна. Газрын гүний дулааныг харьцангуй өндөр өртөгтэй гэж сонссож байсан би бээр үнийг асуувал нэг м2 нь таван зуу орчим $гэнэ.
Сэргээгдэх эрчим хүчний үндсэн технологиуд болох салхины эрчим хүч, усны эрчим хүч, нарны эрчим хүч, биотүлш, газрын гүний дулааныг бид сүүлийн үед ярьж байгаа боловч бодит биелэлт нь хараахан гараагүй байна.

Газрын гүнээс гарган авах дулаан буюу геотермаль энерги гэдэг нь Дэлхийн гүнээс ялгарч байгаа энерги юм Энэ энергийг цуглуулах станц барих нь хэдийгээр өртөг ихтэй боловч, түүний ашиглалтын зардал нь маш бага байдаг гэнэ. Үндсэн гурван төрлийн - хийн (dry steam), усан (flash), хавсарсан (binary) цахилгаан станц байна. Хийн станц нь газрын гүнээс ялгарах хийг (уур) ашиглан турбиныг эргүүлэн цахилгаан эрчим хүч, усан станц нь гүний халуун усыг уур болон ус болгон салгаж, турбиныг эргүүлэн цахилгаан эрчим хүч гарган авна.।Хавсарсан станцын хувьд, гүнээс гарч ирэх халуун ус дулаан солилцуураар дамжихдаа органик шингэнийг буцалгана. Уг органик шингэн турбиныг эргүүлэх замаар эрчим хүч гарган авна. Эдгээр станцууд нь хэрэглэсэн үлдэгдэл геотермаль шингэн, конденсацлагдсан уурыг газрын гүн рүү буцаан шахна.

Энд тайлбарлаж байгаа нь зарчим бол эрчим хүч ихээр үйлдвэрлэн хуваарилахад хийгдэх технологи бөгөөд харин дээрх загвар байшинд бол бага оворын насос, дамжуулах хоолой шаардлагтай юм шигээр тайлбар хийж байсан.

Зураг ...

Саяхан хөдөө явахдаа авсан зурагнаасаа орууллаа.

"- ЫГ СЭРГЭЭН САЙЖРУУЛАХ ТӨСӨЛ"

Энэ чулуу Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын нутагт байдаг.

Домог түүхийг нь сайн мэдэхгүй.

Ямар ч байсан эротик маягийн домогтой чулуу байгаа юм.

Ингээд мэдэх хэмжээндээ домгийг сийрүүлье.

Эрдэнэзууд олон лам шавилан сууж, Зуугийн эсрэг талын уулын бэлээр борчуудын хороолол байдаг байжээ. Залуу лам нар шөнө борчуудын хороолол уруу гүйж, баригдвал их том цээрлэл гэсгээлийг хүртэн зовдог байж гэнэ. Борчуудын хороололд нөхөргүй эмэгтэйчүүд олноор амьдардаг байжээ. Тэгээд залуу лам нар энэ чулуу хийсэн гэдэг. Энэ чулуу байрлах уул алсаас эмэгтэй хүний биеийн хэлбэртэй төстэй гэнэ. 1990-д оны дунд үеэс дэлхийн өвд бүртгэн ЮНИСКО-гийн тусгай хамгаалалтанд авсан.

Социализмын эд мандан бадралтын үед үзэл сурталд тохирохгүй энэ бүдүүлэг чулууг зайлуулах шийдвийг дээрээс хүлээн авч, трактороор татаж байгаа хугалчихсан гэдэг.

Зураг дээр хадгаар ороосон хэсэг саяхныг хүртэл хугархай байсан юм.

Нэг удаа замд хамт явсан хүмүүстээ, дээрх түүхийг ярьсаар очтол бүтэн болчихсон байхыг нь хараад бүр мэл гайхав. Хамт явсан хүмүүс ч гэсэн дуугүй байхгүй хаагуураа хугарсан юм, яасан гэнээ? хэ хэ гэж дахин дахин байцаах тул тэр хавьд өдрийг өнгөрөөдөг жижиг наймчидаас асуувал, "Ноднин төсөл хэрэгжээд наачихсан" гэдэг байгаа.

Энэ тухай ажлынхаа газрын найз хүүхэндээ ярьтал төслийн нэр юу гэж байсан болоо? кккк, арай " -ыг СЭРГЭЭН САЙЖРУУЛАХ" төсөл гэсэн нэртэй байсан юм биш биздээ гэж баахан инээлдэж билээ.

Хархориноор очвол очиж үзээрэй. Бас нэг сонирхолтой түүхтэй чулуу шиг санагдаад байгаа юм. Домог энэ тэрийг асуучихаар хүнтэй таарсангүй, ганц нэг хүнээс асуусан боловч олигтой хариулт олж мэдсэнгүй.

Элэг цэвэрлэх субботникт оролцсон нь

Блог хөтлөгч Арсун ахын зөвөлгөөгөөр элэг цэвэрлэх аянд оролцлоо.

Цэвэрлэгээний үйл ажиллагаа амжилттай дуусаж Арсун ахдаа баярласнаа илэрхийлж амжаагүй өнөөдрийг хүргэчихлээ.

Графикын дагуу 14 хоног хийгээгүй боловч маш амжилттай болсон гэж бодож байна.। Эхний таван хоног цагаан хоол идэж, сүүлийн гурав хоног хатуу мацаг барьж, цөсөө цэвэрлэв. Энэ тухай сонирхож байгаа хүмүүс байвал http://arslans.blogspot.com/search/label/%D0%93.%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2 орж үзэхийг хүсье।

Хамгийн сүүлийн өдөр жаахан ядарч, ахыг бажигдуулсандаа хүлцэл өчье।

Цөсний чулуу гэдэг нь энэ гэж ойлгосон। Ийм их юм хуримтлуулчихсан байдаг юм байна। Өөрөөсөө айх шиг болсон шүү।

Зун цаг ч мөдхөн болно доо

Өнгөрсөн зун өнгө будаг хоршсон сайхан зун болж билээ. Төв аймгийн Мөнгөнморьт сумын нутаг, Зүүн бүрхийн гол

Миний охин, манай дүү нарын хүүхдүүд мундаг хөзөр тоглож байгаа биз

Үхрийн зэл, багачуудын хөөргөж буй цаасан шувуу

Хувцаслах соёлын тухай хэдэн үг

Сургууль төгсөж, төгсөлтийн баяр хийнэ гэдэг сайхан хэрэг гэж боддог билээ. Анх дээд сургууль төгсөж байхдаа, ээжийн оёсон дээлээр гангарч байсан бол энэ удаад бол бодсон санасан юмгүй, ромбо диплом авах өдрөө тулгачихлаа.

Гоёлын хувцас хунарын талаар нэг их мэдлэггүй, пүүз, жинсхэн өмсөн ажилдаа явсаар ирсэн миний дотор ийм нэгэн бодол хаяа орж ирдэг юм.

Нэг. Хамт ажилдаг Япончуудаас бишгүй сонсож байсан үг бол "Монголчууд үнэтэй эдлэлд дуртай, сонин байгаа биз" эсвэл "Би тийм энийн /еэн/ цалинтай, амьдралд тэр мөнгө хүрэлцээтэй, гэхдээ надад алтан ээмэг бөгж байхгүй" гэх мэтийн яриаг сонсоод мунхаг би бодол болно. Үгүй манай Монголчууд чинь ийм ядуу мөртлөө, булган шуба, алтаар гангардаг юм болоо? тэгж байхын оронд .... гээд олон бодол хөврөнө.

Хоёр. Япон хэл мэдэхгүй Монгол найз маань болохоор, булган шуба, арьсан гутал, булган малгай олон ээмэг бөгжөөр гангарна. Би түүнд Япончууд тэгж ярьдаг гэж дээрх яриаг дурсах боловч тийм гоёлоосоо огт татгалзахгүй, урьдын адил дэгжин хэвээрээ инээд алдасхийн үл тооно.

Дээр ярьж байгаа хоёр эсрэг тэсрэг занг эргүүлж тойруулж бодон үзэхэд, найзын маань ч зөв, Япончуудын ч зөв юм шиг... хэ хэ би, хэний зөв бэ? гэж шүүх гэж оролдсонгүй, саналаа хуваалцмаар санагдлаа.

Гурав. Монголчууд маань дээд тэнгэрээс заяатай, дэлхийд нэртэй, цагтаа цалгиж явсан ард түмэн билээ. Эрчүүд нь эртэй, чадалтай, эхнэр хүүхдээ эдээр дутааж байсангүй, алт, мөнгөөр чимж, арьсаар өлгийдөн өөрсдөө эрийн сүлд хийморийг бадраах үнэт авын дээл нөмрөг, хөөрөг гаансаар гангарч, андын ёслол өргөхдөө, алтан бүс, булган дээлийг солилцон тангараг тавьдаг ард түмэн ажээ. Тийм өвөг дээдэстэй бид үнэт эдлэлээс заавал татгалзаад байх албагүй бизээ.

Дөрөв. Харин Япончуудыг сайн мэдэхгүй юм. Ямар ч байсан, тэд модон шаахайтай, цагаан будаанаас өөр хоолгүй өлөн зэмлүүн байсан цаг саяхныг хүртэл байсан. Тэгээд Мэйжи ишингээс хойш, /Мэйжи иншин гэдэг нь 1868 он/ сургууль байгуулах зорилгоор будааг тариачдаас гаргуулан түүгээрээ одоогийн нэртэй том сургуулиудыг үүсгэн байгуулсан ард түмэн.

Аргагүй аригч, хямагч байгаа биз. Тийм болохоор Япончуудад үнэтэй эдлэл хэрэглэх тухай дадал заншил арай бага байдаг бололтой.

Өнөөг хүртэл эзэн хаанаа өв залгамжлуулан авч ирнэ гэдэг өөрсдийн бодлоо зөв байлгах гэж гүн их бодож, шийддэг ард түмэн байгаа биз. Эзэн хааны эрх ямбатай холбоотойгоор хувцаслах соёл нь бас нэг өвөрмөгц. Сонирхоод байвал, түүхийн сэдэврүү орохоос өөр аргагүй болов уу.

Тав. Орчин цагт тэгж их үнэт эдлэл нэг их зохисгүй бизээ. Тийм болохоор баяр ёслол ч юм уу? аль нэгэн тэмдэглэлт үйл явдалд зориулсан гоёлын хувцас байх нь зөв. Гээд бодохоор би төгсөлтийн баяртаа зориулж хувцас аваагүй байгаа нь өөрийгөө, өвөг дээдсээ хүндлэхгүй байгаа мэт санагдаж эхлэв...