Showing posts with label Мэдэхэд илүүдэхгүй. Show all posts
Showing posts with label Мэдэхэд илүүдэхгүй. Show all posts

Wednesday, November 19, 2008

Анхны талхчин хаана төрсөн бэ?


Хамгийн анхны талхчин эртний Египетэд амьдарч байжээ. Египетэд зуурсан гурилаа халуун чулуун дээр тавьж болгодог байлаа. Дараа нь гал дээр тавьж болгодог болов. Энэ үеийн талхыг одоогийнх шиг хөөлгөж хийлгүй гурилаа зуураад шууд хайрдаг байжээ. Бараг л гамбир гэсэн үг. Египетэд үүссэн талх зэрэгдээх улс оронд тархжээ. Газрын дундад тэнгисийн эрэг хавийн цаг агаар дулаан тул зуурсан гурил нь хөөж исэхэд анхны хөөсөн талх үүссэн түүхтэй ажээ. Хөөсөн зуурмагийн талх нь хөөлгөөгүй зуурмагийн талхаас хамаагүй амт сайтай болсон тул хүмүүс зуурмагаа исгэн талх хийх технологийг боловсруулжээ.
9-р зуун гэхэд Грек, эртний Ром, өмнөд баруун Европод дэлгэрэн, Грек, Ромчууд талхыг ихэд таашаан зөгийн бал, давс, сүү витаминтай хольж, улмаар талхны жорыг бий болгожээ. Энэ үеэс талхчины мэргэжил үүсчээ.
/3-р ангийн сурах бичгээс авав/

Thursday, April 24, 2008

Жинхэнэ үү? хуурамч уу?


Барааг жинхэнэ бараа мөн үү? эсвэл хуурамч уу? гэдгийг амархан ялгаж таних арга байдаг.
Бараа болгонд барааны код байдаг ба түүнийг ашиглан тухайн бараа жинхэнэ эсэхийг бодож олдог юм байна.
Kодын хамгийн сүүлчийн дугаарыг хяналтын дугаар гэдэг ба тэр нь тухайн барааны үйлдвэрлэгчийн кодыг заадаг.
Жишээлбэл: нэг код бодож үзүүлье.
4960999415185 гэсэн код байлаа гэж бодъё. Тухайн барааг баталгаатай, үнэн зөв эсэхийг дараах байдлаар шалгана.
1. Тэгш байрлалд байгаа тоонуудыг нэмнэ. 9+0+9+4+5+8=35
2. Гарсан нийлбэрийг 3-аар үржүүлнэ =105
3. Шалгалтын оронг тооцохгүйгээр сондгой байрлалд байгаа тоонуудыг нэмнэ. 4+6+9+9+1+1=30
4. 2 ба 3-р заалтаар гарсан тоонуудыг нэмнэ. 105+30=135
5. Гарсан хариуны хамгийн сүүлчийн нэгжийн оронг үлдээж бусад тоог дарна.
6. 10 аас бодож гаргасан нэгжийн орны тоог хасахад хяналтын дугаар гарч байвал уг бараа жинхэнэ бараа болно.
10-5=5 хяналтын дугаар 5 тул жишээний бараа маань жинхэнэ бараа юм байна.

...Зөв явбал зөөлөн зөөлөн замбуулин...