Тэрхийн цагаан нуур

Лицензгүй юм аюултай

2012-01-18T14:28:00.004+08:00

Сая Нараагийн блогийг уншаад гэнэт нэг явдал санаанд орлоо. Коментоор үлдээх гэсэн чинь их санагдаад.
2004 оны намрын 8, 9-р сард би хөдөө сумаар орчуулганд явсан юм.
Намайг тэр орчуулганд явахаас 2, 3 жилийн өмнө өвсний үндэсээр санхүүжүүлсэн нэгэн төслийн үр дүн ямар байгаа талаар хийсэн судалгаа.
Архангай, Өвөрхангай, Төв аймгийн зарим алслагдсан сумдын дунд сургуулийн IT -н техник хэрэгсэлийг нэмэгдүүлэх зорилготой Сакура хэмээх төсөл байсан юм билээ.
Хөдөө явсан судалгааны багт 2 Япон байсан ба хоёулаа IT-н мэргэжлийн бөгөөд нэг нь олон улсын байгууллагат сайн дурын гишүүн, нөгөө нь Японы төрийн бус байгууллагын ажилтан, нэгэн их сургуулийн багш байв.
Жолоочоо оруулаад бид дөрөв 14 хоног Архангай, Өвөрхангай аймгийн сумдаар ажиллав.
Дунд сургуулиудад Сакура төслөөр Японы нэгэн их сургуулийн РС-г актлаад тээврийн зардлыг нь өвсний үндэсээр санхүүжүүлж хөдөөгийн сурагчидад хүргэсэн юмсанж.
Япончууд хөдөөгийн хүүхдүүд РС-гүйгээс болж мэдээлэл зүйн хичээл нь алдаг оног ордог муу талыг арилгах зорилготой байсан тул Windows программ биш Linux гэдгийг РС-д суулгаж, ашиглалтын зааврын хамт сургуулиудад хүргүүлжээ. Яагаад гэдгийг нь учир мэдэх хүмүүс нь мэдэж байгаа, Windows software бүх компьютерт суулгавал хуучин РС-нээсээ хэд дахин үнэтэй болох тул free Linux ашиглуулахаар болсон юм билээ.
Харин Linux -н ашиглалт ямар байгааг бидний судалгаа тодруулах учиртай байлаа.
Ккк, маш муу байсан, өөрөөр хэлбэл Япончуудын өгсөн тусламжийг хулгай хийх хэрэгсэл болгосон байна гэдэг дүгнэлт гарсан юмдаг.
Сум болгон дээр очиж, сургуулийн захирал, мэдээлэл зүй, тоо, физикийн багш нар, ахлах ангийнханг цуглуулан уулзалт зохион байгуулж форматласан ч Windows software-г суулгаж болохгүй талаар баахан ярив. Зарим нь сайн ойлгоод эвдэрсэн РС-гээ засуулж, ашиглах талаар зөвөлгөө авч байхад аль суманд билээ дээ нэг дэнхийсэн том хүү босож ирээд бут цохьсон асуулт асуув.
Нөгөө хоёр Японоос та хэдэн настайдаа охинд дурласан бэ? гэхэд зааланд сууж байсан хүмүүс пирхийж, би бүүр нүд орой дээрээ гарсан юмдаг.
Нөгөө Япон нь ч бүүр чихэндээ итгэхгүй байгаа бололтой баахан бөөрөнхий хариулт өгсөн юмдаг.
Тэр хоёр Японы ярианаас Microsoft-н талаар бага сага анх сонсож бас Монгол бол маш өчүүхэн зах зээл учраас Microsoft тоохгүй байдаг юм болов уу даа гэсэн хувийн дүгнэлттэй үлдсэн.
Тэрнээс биш хүн ам олон, хэрэглэгч олон бол яах ч аргагүй өндөр үнээр худалдаж авах, үгүй бол Нараа шиг байдалд орно гэдгийг ойлгож авсан.
Манай хөдөөгийнхөн мөн сайхан санаа амар хүмүүс шүү. Багшийг нь буруутгаад, Япончуудын өгсөн тусламжийг зохистой хэрэглэсэнгүй гэж байхад хэнэггүйтээд тийм асуулт тавиад өөр юм бодоод сууж байдаг.

Нохой муур хулгана гурав

2012-01-04T12:23:00.003+08:00

Анх нохой, муур, хулгана гурав эгч дүү мэт эв найртай, сайхан амьдардаг байжээ.
Нэг сайхан өдөр хүн, нохойг хогшил хөрөнгөө харж, хонь малаа хамгаалдаг болохоор нь "ХОТОЧ" гэдэг цолыг олгож алтан үсэгтэй үнэмлэх өгчээ. Үүнийг нь муур мэдээд ихэд атаархаж,
"Нохойн алтан үсэгтэй үнэмлэхийг үгүй хийхгүй бол чи бид хоёр хүнд ойр дотно явж хоол унднаас нь хулгайлах аргагүй боллоо" хэмээн хулганад хэлж, хулганаар нохойн алтан үсэгтэй үнэмлэхийг хулгайлуулжээ. Хулгайлж авсан алтан үсэгтэй үнэмлэхээ хулгана гөлчгийдөө өгч уруулчихжээ.
Тэгээд муур, хулгана хоёр нохой дээр очин " Чи яагаад хүнтэй ийм ойр дотно болчихов? чамд араатны хаан тийм эрх олгоогүй шүү дээ" гэхэд нохой, "Надад тийм эрх бүхий алтан үсэгтэй үнэмлэх бий" хэмээн гаргаж үзүүлэх гээд эрээд олсонгүй гэнэ шүү.
Нохой хулганад хар санаж, "Чи хулгайлж авсанаас зайлахгүй" гээд ухасхийхэд хулгана үхтэлээ айж "Би хулгайлаагүй, муур ах л ав гэсэн юм" хэмээн часхийтэл хэлж гэнэ.
Тэгэхээр нь нохой муурыг хөөж, муур баригдахыг шахан хөөгдөж байхдаа, хулганыг үнэнээ хэллээ хэмээн уурлаж, хулганыг хөөв.
Хулгана санд мэнд нүхэндээ ороход муур улам ч сандран шуудхан модон дээр үсрэн гарч, харин нохой модны доор боргоон хуцаж, ингэж л нохой, муур, хулгана одоо болтол бие биенээ үзэж чадахгүй болсон гэнэ ээ.

Улаанбаатарын өвөл

2011-12-12T11:06:00.005+08:00

Улаанбаатарын өвөл. Модод өвлийн гоёлоо өмсөж, шинэ жилийн баярт өнгө нэмнэ.

Үг хэлэх зөвшөөрөл-1

2011-11-30T14:31:00.006+08:00

Яагаад ч юм бүү мэд, би шал өөр чиглэлийн сургууль төгссөн мөртлөө, ажил амьдрал минь барилга, зам гүүрийн салбартай бат уялдаж, мэргэжил мэдлэгтэй хүнд дарлуулаад байхааргүй боломжийн мэдээллийг өөртөө цуглуулж амжжээ.
Нилээн дээрээс хойш бичихээр санаандаа буулгаад байсан нэг сэдвээр өнөөдрийн бэлэгт сайн өдөр үзэг цаас нийлүүлж байна.
Товчхондоо, Япон чанар яагаад бусдаас чанартай байдаг тухай юм л даа. Энд бичих зүйл зөвхөн миний ажиглалт бөгөөд энд тэндээс уншиж судлаагүй тул өөр байж болох талтай болохыг анхаарна уу.

Олон юм ярихаа болиод гол асуудалдаа орох зөв болов уу.

Зам барилгын ажилд хамгийн гол хүчин үйлийн нэг бол ажлын төлөвлөгөөг инженер техникийн ажилчид хэрхэн боловсруулах вэ? гэдэг хамгийн чухал, ажлын цөм хэсэг юм.

Нэгдүгээр алхам:
Төлөвлөгөөг боловсруулахдаа эхлээд өөрийнхөө хийх үйлдлийг сайтар тунгаах бөгөөд, жишээлбэл хэдэн км зам, түүний хийц, хийцийн онцлог ажилбар, тухайн ажилд шаардлагатай энгийн ба онцлог материал, түүний худалдан авалт тээвэрлэлт, түүнтэй холбоотойгоор гааль татварын хувь хэмжээ, хадгалах орон зай байр сав, угсралтын ажлаа ямар аргаар, ямар тоног төхөөрөмж ашиглаж хийх, тухайн ажилбарт хүн хүчээ хэрхэн зохион байгуулах гэх мэтийг зураглан эхний төлөвлөлтөө гаргана.
Эхний төлөвлөгөөний зорилго бол тухайн ажлыг та хэдий хугацаанд дуусгах өөрөөр хэлбэл хүлээлгэж өгөх хамгийн боломжит хугацаа хэзээ вэ? гэдгээ зөв бөгөөд эргэж өөрчлөхгүйгээр тогтоож гаргах нь хамгийн оновчтой.
Хоёрдугаар алам:
Эхний гаргасан төлөвлөгөөгөө удирдлага болгон холбогдох бүх байгууллагын саналыг сонсох. Үүнд бараа материал тээвэрлэхдээ хаанаас, юугаар тээвэрлэх вэ гэдгээ нарийвчлан судалж, тээврийн хугацааг нарийн гаргах. Үүндээ хаунлиг маш сайн харж олон нийтийн баяр ёслол хэдийд байна? гадаад улсаас ирж байгаа бараа материал бол дамжин өнгөрөх улсын баяр ёслол нийтээр амрах өдрийг сайтар судлаж өөрийнхөө ачааг ирэх хугацааг яаж зохицуулахаа судлах шаардлагатай. Жишээлбэл Оросоос битум авахаар боллоо гэж саная. Захиалга өгөөд бараа хэзээ ачигдах, ачигдсанаас хойш ирэхдээ хэд хоног зарцуулах, түүнд Оросуудын амардаг өдөр хэд орж байна? Хил гааль дээр яг хэдиййд ирэх нь вэ? ирэх өдрийг урагшлуулж хойшлуулъя гэвэл ямар арга хэмжээг авах шаардлагатай байна? цаашилбал, хэнд хэрхэн хандах ёстойг нэг бүрчлэн судлаж, гадаад орчноос нөлөөлөх хүчин зүйлийн мэдээллийг сайн цуглуулж нэгтгэнэ.
Хоёрдугаар алхам нь ажлын хамгийн гол фронт тул зөвхөн бараа материал татах биш, барилгын ажлаа ямар технологи аргаар хийх вэ гэдэгтэйгээр уялдуулна. Жишээлбэл замын борооны ус зайлуулах шугамын төмөр бетон хоолойн хийц байгаа гэж санавал, тухайн хийцийг хийх үйлдвэр бүтэн жилийн турш ажиллах боломжтой, хэдний хүчин чадал онцлог, технологичийн чадвар зэргийг судлаж эцэст нь шаардлагатай тоо хэмжээний төмөр бетон хоолойг хэдий хугацаанд тухайн үйлдвэр үйлдвэрлэж гаргах чадвартай вэ? гэдийг судлаж эхний гаргасан төлөвлөгөөдөө зоож өгөх нь зөв. Үүнд зөвхөн нэг үйлдвэрийг судлаад байвал өрөөсгөл болох тул аль болох олон үйлдвэрийг судлаж өөрийн төмөр бетон хоолойг хийх хамгийн чавартай нэг компанийг сонгох нь илүү үр дүнтэй.
Бас нэг гол юм бол барилгын ажил хийхэд маш олон зөвшөөрөл авдаг юм. Тэр зөвшөөрлүүдийг хэрхэн авахаа сайн бодож гарфикынхаа хаана тусгахаа шийдэх хэрэгтэй.
Гуравдугаар алхам:
Эхний хоёр алхамыг бүрэн хийж чадсан бол төлөвлөгөө үндсэндээ чиний бодсоноор болох нь ойлгомжтой.
Эхний алхамын өөрийн ерөнхий төлөвлөлт дээрээ хоёрдугаар алхамын гадаад орчны судалгааны мэдээлэл дээрээ тулгуурлан ажлын график төлөвлөгөөгөө дахин шинээр гаргаж нэгтгэнэ. Ингэж нэгтгэхдээ анхаарах гол зүйл бол тухайн барилгын объектын хүлээлгэж өгөх хугацааг огт өөрчилж болохгүй бөгөөд дотроо хийх дэс дараалал бага зэрэг өөрчлөгдөх нь хамаагүй бөгөөд таны өөрийн хэтэвч, авхаалж сабаагаас хамаарч төлөвлөгөө биелэлтэнд хүрдэг.
Миний ажигласанаар бол манайхан нэгдүэгээр алхамаа ажлын төлөвлөгөө гэж үздэг бөгөөд хоёрудгаар, гуравдугаар алхамыг огт хийдэггүй.
Ингэж хийсэн ажлын төлөвлөлт нь зөвхөн чиний хийсэн төлөвлөлт тул бусад хүнийхтэй уялдаагүй, графикын хоцрогдол гарах үндсэн шалтгаан болдог. Төлөвлөлтийг зөвхөн өөрийнхөө санал дээр тулгуурлаж хийхэд эхлээд төлөвлөхөд хялбар боловч дараа нь гүйцэтгэхэд маш хэцүү болж ирдэг юм.
Одоо миний ажиллаж байгаа Нарны гүүрийн барилгын ажил өвөлдөө талбай дээрх ажил зогссон боловч ирэх жилийн ажлын төлөвлөлт ид хийгдэж байна. Гүйцэтгэлийн шатанд манай Монгол инженерүүд оролцдог боловч чухамхүү миний ач холбогдол өгөөд буй энэ төлөвлөлтөнд Монгол инженерүүд хангалттай оролцохгүй байгаа нь харамсалтай санагддаг. Өвөлдөө Монгол инженер амарч байгаа нь хувь хүндээ амар ч жинхэнэ төлөвлөлтийн тухай мэдрэлгүй өнгөрдөг юм болов уу? гэсэн таамаг буугаад байдаг юм. Нэгэнт өөрөө төлөвлөхөд байгаагүй хүн, хавар ирээд төлөвлөсөн хүнтэй ажиллахдаа саналаа хэлэх бус, төвлөгөөндөө баригдаж хийхээс өөр аргагүйд хүрдэг тул зам, гүүр барилгын инженерүүдэд хандаж хэлэх ганц үг байгаа нь өвөл амралт биш инженер та жинхэнэ тактикаа чанартай боловсруулах хамгийн их ажиллах цаг чинь юм шүү гэж хэлмээр санагдаад байгаа юмаа.
Хоёрдугаар алхам дээр авсан жишээ зөвхөн тэр хоёр болохоос биш, бүх гадаад орчны нөлөөллийг нарийн судлаж төлөвлөдөг зан чанар манай инженерүүдэд дутмаг байдаг. Монгол инженерүүдийн ерөнхий чадвар нэг их дутаад байхгүй ч гагцхүү энэ төлөвлөлт судалгааг хийгээгүйгээс бусад гадаад инженерүүдэд ажлаа алдаад байх шиг санагддаг. Судлаж байгаад дараа нь төлөвлөлт хийхэд гарцаагүй цаг хугацаандаа чанартай гүйцэтгэх алтан боломж өөрөө гарч ирдэг тул судалж төлөвлөх нь хамгийн зөв санагддаг юм.
Эцэст нь нэмж хэлэхэд ажлын график төлөвлөгөө хийх чинь инженер таны ажил хийх цагаан толгой шүү.
Цагаан толгой хааш яаш бол цаашаа юу болох тухай хэлэлтгүй биз дээ.

Бүтэн сайны бүтэлгүйтэл

2011-11-14T10:40:00.008+08:00

Өчигдөр гэртээ бүтэн амарлаа. Амарлаа ч гэж дээ, ккк
Эхлээд гэрээ цэвэрлээд яг дуусах гэж байтал зурагтаар уран гулгалт гарч таараад, тэрийг эгч үзээд суучихав.
Гэнэт, гадуур гарсан гэрийнхэн ирэх дөхөж байгааг мэдмэгцээ хоол хийхээр гал тогоонд үсрэн орж иртэл, хогийн сав дүүрч байгаа дүр зураг.
Юу юугүй хогийн саваа аваад хог хаяхаар гарч одов. Би нэг их хог хаяад байдаггүй юм байна шүү, одоо бодох нь ээ.
Бункерт хогоо хийчихээд гүйгээд иртэл, гэрийн хаалга хаагдчихсан байхыг харсан мөртлөө юу ч саналгүй шууд бариулыг нь дээш нь татаж орхилоо. Таг таг, тас няс хийн хаалга автоматаар түгжигдчихвээ.
Ёоо, юу хийснээ өнгөрсөн хойно нь ухаарах уу? Дээшээ тэнгэр хол, доошоо газар хатуу гэж тэр байх даа.
Ингээд эхлээд өөрийгөө харлаа, урт ноосон цамц, тэр нь болоогүй ээ, нүх мүх болсон нэхээстэй, богино шорт, гэрийн шаахай, хогийн сав.... тэгээд сэгсийсэн үс.
Гэнэт сандарч, шатаар уруудан доошоо буун, хажуу талын хүнсний мухлагруу амь аврахыг гуйн гүйж орвол, ашгүй утсаар яриулж туслав. Гадаа хүйтэн байсаныг хэлэх үү? ёстой нусаа хацартаа наадаг байна ш дээ. Гэрийнхэнтэйгээ ярьсан боловч намайг байгаа болохоор хэн ч түлхүүрээ авч яваагүй гэнэ.
Тэгээд цоож онгойлгодог газрын утас олж дуудлаа. Хаа очиж хурдан шуурхай үйлчилгээ үзүүлэв. Гэм нь санаанд оромгүй үнэтэй байсан шүү.
Хөлдөж үхэхээс аварсан аврагч нартаа баярласан гэдгээ хэлж, хэлсэн мөнгийг нь өгсөөн.
Тал өдрийн амралт харавсан сум шиг нисэн одож, хаалга цоожинд тавих анхааралаа улам сайжруулах тухай бодол өвөртөлсөөр өдрийг өнгөрөөвөө.

Бөх үзсэн тэмдэглэл

2011-10-31T10:57:00.014+08:00

Нийслэл хот байгуулагдсаны 372 жилийн ойн баярт зориулсан аймаг, цэрэг, улсын цолтой хүчит 128 бөхийн барилдаан үзэх завшаан тохиолдож, анх удаагаа бөхийн өргөөнд бөхийн барилдаан үзлээ.

Манай ажил дээр 5 урилга ирээд, үзэх хүн олох гэж хөөрхөн юм болов. Бүгд л сонирхолгүй юм байх оо,
Хүн тоож үзэхээргүй юу байдаг юм болоо? гэж хальт бодонгуутаа за за би яваад үзье гэж хэлээд 4 Японтой хамт явсан юм.

Гэнэт шийдсэн болохоороо жаахан санаа зовж, шуудгийг шорт, зодгийг цээживч гэж халаадаг шиг юм болох вий хэмээн эсэн бусан юм толгойд холилдох зуур найз хүүхний нөхрийн эрт очихгүй бол суудалгүй болчихно, дор хаяж цагийн өмнө очих хэрэгтэй гэдэг зөвөлгөө хамгийн үнэтэй байсан байна гэдгийг очсон хойноо суудалгүй зогсож байхдаа сайн ойлгов.

Суудалгүй гээд нүдээ анилтай биш үзлээ, нам гүмхэн нээрээ л монгол орчин юм байна.
Барилдаж буй бөхчүүдийг тэвчээртэй харах өргөө дүүрэн үзэгч эрчүүдийн дунд бараг би ганцаараа шингэн дуутан юм биш үү.
Эмэгтэй хүн байна уу? гэж харвал нүдэнд огт өртөхөөргүй газар ганц нэг настай эжий сууж байгаа нь лав барилдаж буй бөхчүүдийн ээж нарын нэг биз ээ.
Ингээд нэгийн даваа шувтарч хоёрын даваа эхэллээ, хаа очиж хамт явсан гадаад нөхдүүд бөхөө үзээд овоо шүү, ойлгоод байгаа бололтой, тэгэхээр нь эгч самбаачилаад зураг авсан гэж байгаа.

Нэгийн давааны сүүлийн хоёр бөх. Хамт бөх үзсэн хүмүүст маань том жижиг биетэй мөртлөө, жижиг нь томыгоо хаяж байгаа нь их сонирхолтой санагдсан гэнэ. Биеийн том жижиг ялгаагүй, толгойны том жижиг (мэх) хамгийн их хамааралтай болох талаар ойлгоод байнаа.

Хоёрын даваа эхлэх үеийн зураг. Засуулын талаар их асууж байна лээ, даанч засуул бөхийн цол гуншинг дуудсангүй, Бөхийн цолыг ер нь хэдийд дууддаг юм болоо?

Бөхийн хорхойтон яг урд минь байж таараад, хэ хэ хэлэлгүй зураг авчихсан.
Тэр өдрийн бүх бөхчүүдийг бүртгэж, хэн хэнийгээ амлаж, хэн хэн тунаж байгааг нямбай нь аргагүй хөтөлсөн дэвтэр дээр үргэлжлүүлэн бичиж, барилдаж буй бөхийг анхааралтай үзэх бөхийн хорхойтоны үйл хөдлөлийг харж зогслоо.
Бөхийн хорхойтонд би жаахан саад болсон байх аа, элдэв шалдар булдар юм асууж энэ тэр, гэхдээ хөөрхий надад их л халамж тавьж барилдаж байгаа бөх хэний хэн, аль аймаг сумын харъяат болохыг хэлж өгсөөн.
Зогсож үзэхэд жаахан тиймхэн санагдаж, хоёрын даваа дуусах үед бид нар буцлаа.
Эцэст нь хэлэхэд манай Монголчууд чинь цаг барьдаггүйгээрээ алдартай шахуу байж бөхийн барилдаан нь яг цагтаа эхэлдэг юм билээ шүү.
Завшаан таараад, суудалтай бол дараа бөх үзэхээс татгалзахгүй ээ.

Бортголжин

2011-07-28T13:53:00.002+08:00

Хавар нэг хүнээс нэрийг нь ч мэдэхгүй, цэцгийн иш авсан юм. Өгсөн хүн нь ч цэцэг мэцэг мэдэхгүй таарсан хүн.
Авчираад арчилбал овоо хөөрхөн ургаад, даанч иш нь тахийгаад байна. Бас хөөрхөн хонхон цэцэг цэцэглэж, нэрийг нь ч мэдээд авсан. Бортголжин гэдэг юм байна.
Энэ цэцгийн талаар мэдээлэл байвал хуваалцаарай.

Гүүрийн ажлын явц

2011-07-25T09:17:00.009+08:00

Өнгөрсөн долоо хоногийн 2 дахь өдрөөс хагас сайны шөнө хүртэл Нарны замыг хааж гүүр (дам нуруу) угсралтын ажил амжилттай хийгдлээ.

Хотын замын хөдөлгөөний эрчмийг харгалзан үзэж аль болох иргэдэд түвэг чирэгдэл бага үүсгэх үүднээс Нарны замыг шөнийн 23 цагаас өглөөний 7 цаг хүртэл зөвхөн шөнийн цагаар хааж байв.
Дам нурууг үндсэн тулгуур дээр угсрахаас өмнө түр тулгуур дээр угсарч байгаа байдал. Үндсэн тулгуур нь саарал өнгийн 4 багана шүү дээ. Ийм түр тулгуур ашиглах ажлын хурд, ачаалалыг хэмнэх сайн арга юм билээ. Тээврийн товчооны уулзвараас Усны гудам хүртэл Нарны замыг бүтэн хаах тал дээр хамтран ажилласан Замын цагдаагийн газрын Замын зохион байгуулалтын тасгийнхандаа баярлаж байв.

Хамгийн эхний шөнө зам хааж дамнуруу угсраад, замын хөдөлгөөн нээсний дараах үеийн зураг. Унжсан чигээрээ өнжихөд, бэхэлгээ хангалтай ямар ч асуудалгүй, гээд манай инженерүүд тоохгүй байлаа. Энэ үед дам нурууны нөгөө зах түр тулгуур дээр хүрээгүй дунд нь зогсолт хийсэн нь технологийн хувьд бас л сонихон санагдав.
Завсарын тулгуур хоорондын алгасал 47 метер буюу яг Нарны зам дээр гарч байгаа хэсэг л дээ. Нарны гүүрийн хамгийн урт алгасал нь 55 метер бөгөөд төмөр зам дээгүүрх, угсарлтын бас өөр аргаар угсарсан болно. Энэ тухай дараа тодорхой мэдээлэл оруулнаа. Алгасал гэдэг нь нэг тулгуураас нөгөө тулгуур хүртэлх зайг хэлэх бөгөөд миний мэдэхийн Монголдоо хамгийн урт алгасал болно. Алгасал урт болохын хэрээр доод суурьт тавигдах шаардлага ярвигтай ба өөрөөр хэлбэл инженерийн ур ухаан шаардана гэсэн үг.
Жич: Миний блог дээр тавигдаж байгаа зургийг дураараа авч ашиглахыг хориглоно.
Ноднин оруулсан зургийг gogo.mn дураараа тавьж, чихийг минь халууцуулсан шүү.

Аа, тийм нээрээ гүүр 2012 онд ашиглалтанд орно. Ажлын явц өнгөрсөн 6 сарын 25 өдрөөр хааж тооцоход 47,9 хувьтай байв.

Гэрт болсон яриа

2011-07-20T16:52:00.006+08:00

Ямар ч хүн биеэ өвдөхөөр эмнэлэгт очдог билээ. Гэвч эмнэлэгт очсон мөртлөө өөрийнхөө биеийг яагаад өвдсөн болохыг тэр бүр нарийн ойлгож чадалгүй буцдаг нь нууц биш.

Тэгвэл дээрх номыг зохиогч нь өөрт болон гэр бүлийнхээ зарим гишүүнд тохиолдсон хүнд (өвчин) асуудлыг энгийн бөгөөд эмнэлэгийн мэдлэггүй хүнд ойлгогдохоор тайлбарлажээ.
Дотроо гурван дэд бүлэгтэй ба нэгдүгээрх нь БИЕ. Бие бүлэгт ТАРХИ, ЗҮРХ, УУШИГ, БӨӨР, ЭЛЭГ, ХОДООД, БИЧИЛ БИЕ, ОХИД, ХҮҮХДИЙН ЗАРИМ АСУУДЛААР гэх мэт олон хэсэгтэй.
Тухайн эрхтэн систем хаашаа юутай холбоотой болох, түүний үүрэг, үйл ажиллагаа, үйл ажиллагаа доголдвол юунаас болсон байж болох талтай зэргийг тодорхой оруулсан байв.
Жишээлбэл: Вирус болон нянгийн юугаар үүсгэгдсэн өвчин бэ? гэдгээс шалтгаалаад уух эм яалангуяа антибиотикыг хэзээ хэрэглэх ёстойг, мөн эм дутуу уувал өнөөх нян вирусууд яаж мутацид орж хэрхэн аймшигтай болж улмаар эдгээхэд улам бэрхшээл тулгардаг зэргийг сайхан энгийн үгээр тайлбарласан байв.
Хоёрдугаар бүлэг нь ГЭР. Гэр бүлгээс хамгийн сонирхолтой нь УУРЫГ УУРГАЛАХУЙ. Яагаад ч юм уурлахгүйгээр учраа олж болмоор санагдав. ккк
Гуравдугаар бүлэг сонирхолтой байсан ч лекц нь илүү байсан болов уу гэж санагдсаныг нуугаад яахав.
Хүмүүсээ уншвал тун зүгээр шүү.
Хувийн эрүүл мэндээ хамгаалах тухай энгийн тайлбартай ном сэтгүүл манайд ховор тул их зүгээр санагдлаа.

Ижийтэйгээ үзсэн тэр жилийн наадам

2011-07-16T14:02:00.001+08:00

Ижийтэйгээ үзсэн тэр жилийн наадам
Цэцэг нар хоёртоо бахардсан наадам
Ижийтэйгээ vзсэн тэр жилийн наадам
Чихэр инээд хоёртоо бялуурсан наадам
Наадамчдын зулай дээр
Нар голлон халуун байсан ч
Элбэг дээл шиг
Ижийнхээ сүүдэрт хярахад сэрүүхэн
Дан эмжээртэй
Даалимбан дээлнээс минь
Даавууны шинэхэн үнэр
Сэнгэнэх нь даан ч сайхан
Над шиг гоё хүнгүй
Тэр жилийн наадам
Нар хур тэнцсэн
Тэр жилийн наадам
Долоогийн даваа
Нар хэвийлгэн шувтарч
Даага ирлээ гэсэн шуугиан
Наадмын хєндий дүүрсэнсэн
Тоссон ирсэн хоёр тоос
Бичигтийн хєндийд томолдож
Тоос тоосны дундаас
Зургаан даага сугарсансан
Хошуу сүүл даран
Хоорондоо их ойрхон
Барианы газар
Бараа саахалтын хэртэй
Бэлчээрт хүрсэн нь л түрүүлнэ гэсэн аархал
Эмээл бүхэн дээр ноцож байхад
Бичигт хадны сүг зураг
Татвалзаж байх шиг санагдсан...
Хєтєлгєє гүүтэй євгєн уяач хажууд байсныг
Хєєрч догдлохдоо би хараагvй байж
Зєв талын дєрєєн сэнж ханхийлгэн
Жингэнэтэл үүрсэн хєтєлгєє гүү нь тэлvvлэв
Зургаад нь явсан буурал даага
Зуузай даран янцгааснаа сvvл нь годойж
Хаанаас гарсан ид шид нь энэ вэ гэлтэй
Хар хурдаараа яралзан барианд магнайлав
Хєлсийг нь хусахын зав єгєлгvй
Хєхєє хєхєх гэж эх рvvгээ шунгав
Эхийнхээ дууг сонссон
Исгэл даага сум юм билээ
Ингэдэг гэдгийг нь мэддэг
Хашир уяач нум юм билээ
Ижийтэйгээ vзсэн тэр жилийн наадам
Цэцэг нар хоёртоо бахардсан наадам
Ижийтэйгээ vзсэн тэр жилийн наадам
Чихэр инээд хоёртоо бялуурсан наадам

Уучилаарай найрагч нь хэн билээ? Хэлээд өгөөч. Ш. Гүрбазар гэж бодоод байсан чинь биш ч шиг...

Наадмын амралт-2011

2011-07-14T09:50:00.010+08:00

Та бүхэн сайхан наадав уу?
хэмээгээд хэдэн зураг оруулнаа. Цаашдаа зургийн хэрэгсэлээ сайжруулахгүй бол хобби маань хөгжихгүй нь гэдгээ ойлгосон наадам болов.
Наадмын эхний өдөр төв цэнгэлдэх хүрээлэнд наадмын нээлт үзэж баясав.
Дараагийн өдөр нь салхинд гарч амарлаа. Зуншлага сайхан болж байнаа.

Крилл үсэгт суралцагчидын паян

2011-05-30T09:00:00.004+08:00

Хамт ажиллаж байгаа 2 японы гаргасан яриа л даа.
"Өглөөний гурван цаг" ямар утгатай юм бол? гэж нэг нь асуух юм. Гэтэл нөгөөдөх нь асуусан хүнээ шоолонгоо, өглөөний гурван цаг бол Монголоор "ЗАМ" гэсэн үг гэвэл нөгөөдөх нь уулга алдан, үсэг үсгээр нь хэлүүлж аваад "зэ" үсгийг гурвын тоогоор тэмдэглэх гэж, үглэнгээ, "зоогийн газар" гэдэг үгийг хальт уншаад гурван зуу биш байх нь ээ, ха ха, гэснээ, би бүх юмаа 300-р зардаг юм болов уу? гэж бодсон юм гэдгийн. Японд 100 еэний дэлгүүр байдаг ш дээ, бүх юмных нь үнэ нь 100 еэн. Мань хүн яг тэрэнтэйгээ адилхан гэж бодсон гэж байгаа, xa xa, xa

Хурын ус

2011-05-04T16:29:00.005+08:00

Өглөө шивэрч байсан бороо үдээс хойш цас болж орлоо. Өнөөдөр 5 сарын 4 өдөр шүү дээ.

Хот өнгөө засаж, яг л нүүрээ угаасан жаал шиг цэмцийнэ.
Яагаад ч юм бэ? бүү мэд, цас орохоор баярладаг болчихож. Хэсэгхэн хугацаанд цэлийгээд, цэмцийгээд сайхан санагддаг юм болов уу.

Шар карт авчихлаа, яах вэ?

2011-03-25T14:27:00.008+08:00

Ажил, гэр гэсэн үндсэн маршруттай надад блогтоо бичих юм хомсдох шинжтэй болов.
Хүүхэд том болно гэдэг лүд юмаа гэдэг шиг... Нэг л өдөр охиныхоо “Миний тухай блогтоо бичиж болохгүй” гэсэн хатуу шаардлагатай тулж яасан ийсийн хэмээвэл манай ангийнхан бүгд мэдчихээд байна. Яах гэж тийм юм хийдгийн гэж загнуулав. Ээж нь худлаа юм бичээгүй ш дээ гэж мэтгэсэн ч эцэст нь охиндоо далан таваар бууж өгөв.
Гэтэл юу болсон гээч. Манай дарга интернетээр тэнэж яваад миний блогийг мэдчихэж. Ажлынхаа тухай бичихгүй байхыг сануулав. Бичмээр бол урьдчилан танилцуул гэсэн шаардлага авлаа.
Би гэдэг хүн хоёр шар карт авчихаад яах ийхээ мэдэхээ больчихлоо.
Урьд нь хаана гэж огт боддоггүй байсан би бээр хаах тухай бодож үзлээ.
Цаашид бичвэл бичих давтамж, агуулгаа бүр мөсөн солихгүй бол болохгүй шинжтэй болж байх шиг байна.
Хаалттай ажиллуулдаг хүмүүс байдаг ш дээ, тэд нар бас иймэрхүү асуудалтай тулгардаг юм болов уу?

Охины өгсөн эрхэм бэлэг

2011-03-09T13:34:00.010+08:00

Охин маань технологийн хичээл дээр хийж байгаа юм гээд ийм хүүхэлдэй оёж байснаа сүүлдээ огт харагдахгүй болж би ч мартчихжээ.
Гэтэл ажил тараад гэртээ харьтал хаалган дээр "Ээждээ мартын наймны баярын мэнд хүргэе" гэж цаасан дээр бичиж, хажууд нь хүүхэлдэйн хатгамлаа хадсан байв. "Хөөрхий дөө үр минь" гэж бодохуйд яагаад ч минь жинхэнээсээ сэтгэлд баяр дүүрэн.
Ажлын газрынхан, найзуудын баярлуулсан нь сайхан байсан ч гагцүү ганцхан хувь үйлдэн зөвхөн надад зориулсан эрхэм бэлэг.
Хайрт охиндоо баярлалаа.
Tохирсон жижиг жаазанд хийж ширээн дээрээ тавинаа.
Оёход нь их л хүндрэл тулгарсан бололтой, ээждээ зориулж байгаа болохоороо ээжээс дэмжлэг авалгүй оёсон гэнэ. Харин нагац эгчээсээ дэмжлэг авч хүндрэлийг туулжээ.
Хүндрэл гэдэг нь зураг нь буруу зурагдчихаад яаж засахаа мэдэхгүй, сандарч тэвдэн эгчээсээ асууж, "ээжид хэлж болохгүй" хэмээн хөөрхөн арын хаалгадсан гэнэ лээ.

Таван толгойн хувьцааг тараахаас өмнө би юуг мэдэх ёстой вэ?

2011-03-02T10:43:00.003+08:00

Улаанбаатараас гарч чадалгүй ажил гэр, цалингаас цалингийн хооронд ниссэн мань мэтийн нөхөдөд сүүлийн үед чихнээ дэлсэх болсон мэдээний нэг бол Таван толгойн уурхайн хувьцааг иргэн бүрт тараах тухай юм.

Ганц ширхэг биш, 550 ширхэг шүү. Хальт сонсоод юу юугүй баяжих гэж байгаа ч юм шиг.

Социализмын үеийн бүтээн байгуулалтыг хувьчлах үеэс сонсогдох болсон хувьцаа гэдэг үг? хүмүүс ер нь энэ талаар хэр мэдлэгтэй гэж бодож байна.

Мэдээж би мэргэжлийн хүн биш л дээ, гэхдээ бага сага сонссон мэдсэнээ тунгааж үзвэл Таван толгойн хувьцаа эзэмшигч нар доорх зүйлийн тухай тодорхой мэдлэгтэй болох хэрэгтэй бус уу? гэж бодлоо.

1. Хувьцааны нэрэлсэн үнэ. Нэрэлсэн үнэтэй байж хувьцаа маань үнэт цаасны зах зээл арилжаалагдах боломжтой болно гэж мунхаглав. Нэрэлсэн үнэ ч үгүй байж хувьцаанаас нэг өрх 5-10 саяын орлоготой гээд энд тэндгүй бичээд байх юм. Үнэ тогтоогүй үнэгүй юм гэдэг чинь цаас биз дээ???

2. Хөрөнгийн зах зээл хувьцаа арилжаалахад үнэт цаасны компаниуд зуучилдаг. Тэд арилжааны үнийн дүнгээс 2 хувийн шимтгэл авдаг. 2 хувийн шимтгэл арай өндөр биш үү??? Тийм л сонгодог үнэт цаасны зах зээлийг хөгжүүлж ард иргэдээ баяжуулах гэж байгаа юм бол... Үнийн дүн ихсэх тусам үнэт цаасны компаний ашиг өснө биз дээ, Үнэт цаасны компанийг дэмжиж байгаа юу, ард иргэдээ дэмжиж байгаа юу гэдгээ сайн бодох хэрэгтэй санагдана.

3. Төр үнэт цаасны зах зээл дээр зохицуулалт хийх тун дуртай байгаа мэт. Хэрэв зохицуулалт хийх гэж байгаа бол нийтэд илэн далангүй мэдээлж, тодорхой ойлголттой болгох хэрэгтэй бус уу.

4. Эрдэс таван толгойг хувьцаат компани болгож байгаа болохоор нээлттэй компани гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл гадаад дотоодын хэн ч бай хувьцаа худалдан авч, хувь эзэмшигч болж чадна гэсэн үг. Ямар ч үнэт цаасны тухай ойлголтгүй ард иргэд чинь хямдхаан гадаадынханд зараад Хятадын эрээн мяраан юм болгоод хаячих магадлалтай шүү.

5. Эцэст нь Эрдэнэс таван толгой ХК дампуурвал гэхэд хувьцаа эзэмшигч нар өөрөөр хэлбэл жирийн иргэд сохор зоос ч үгүй үлдэнэ гэдгээ мэдэх хэрэгтэй.

Дор хаяж дээрх асуултуудад засгийн газар болон манай холбогдох байгууллагууд ямар байр суурьтай байгаагаа нийтэд заавал мэдүүлж байж, дараа нь хувь хишгээ хүртээж болдоггүй юм уу?

Олон хувийн телевизтэй болж, тэр олон реклам, киноы (балай) оронд мэдээллийн чанартай нэвтрүүлгүүд хэрэгтэй байна.

Бүгдээрээ хэлэлцвэл буруугүй, бүлээн усаар угаавал хиргүй, Бушуу туулай борвиндоо баастай гэж үг бий дээ. Сонгууль боллоо гэж битгий яараачээ, гэж хүсэх гэсэн юм.

Цас

2011-02-28T11:50:00.002+08:00

Ойрдоо ойр ойрхон цас ороод гадаа агаар тунгалагшиж, сэтгэл сэвхийлгэнэ.

Ажилдаа явж байхдаа авсан юм. Цасгүй үед бол хүрлийгээд л юун өнгө үзэмж ярих манатай.

Чонон сүлд роман

2011-02-08T14:25:00.008+08:00

Хятадад хэвлэгдэн эдүүгээ дэлхий нийтийн уншигчдын хүртээл болоод буй Чонон сүлд романыг уншлаа.
Суурин соёл иргэншилтэй ард түмэнд нүүдэлчдийн амьдрал соньхон байдаг бололтой.
Уншихад их л сонирхолтой, ялангуяа эмэгтэй хүн тэр бүр оролцоод байдаггүй, ан авлах түүн дотроо чонын бэлтрэг суйлах, цаашилбал нүүдэлчин ард түмний жирийн амьдралд байгаль, ан амьтан, араатан жигүүртэнтэй, салшгүй холбоотой болох талаар өгүүлжээ.

Гэхдээ л дотор хүн бичсэн ном шүү дээ гэж бодохоор халуун цус маань огшиж, өөг нь эрэлхийлэн уншив.
Романы гол баатар нь номыг зохиогч бөгөөд ямар нэг байдлаар Нууц товчоо дахь домгийг ишлэл болгохыг мэрийн, чонотой нөхцөн монгол үндэстэн үүссэн гэсэн таамаглалыг дэвшүүлж, чонотой харьцах нүүдэлчин Монголчуудын зөн билэг, оюу ухааныг хүч чадлыг хөндөн тавьжээ.
Энэ роман дахь үйл явдал бүгд чонотой холбоотой бөгөөд Монголчуудын соёлын үнэт сан уртын дууг хүртэл чонын улианаас үүдэлтэй байж болох юм гэсэн таамаглалыг дэвшүүлжээ.
Энэ мэтээр бидний өөрсдийн тоодоггүй олон зүйлийг хөндсөн сонирхолтой ном боловч, үнэхээр Зян Руны бичсэнтэй зуун хувь санал нэгдэх нь ямар болоо...
Сүүлийн үед хөлдүү чоно хилээр гаргаж байна, барьлаа, хураалаа гээд чимээгүй болдог нь арай энэ романтай холбоотой биш биз. Арай хээрийг боохойг минь барж, биднийг чадна гэж санасан юм биш байгаа даа.
Тэд биднийг олон жил өөртөө шингээхийг санаархан хөрш оршсон ард түмэн тул Монголчуудын дээдлэн хүндэлдэг бүхийг нарийвчлан судлаж, аль болох сиймхийг ажин суугаа юм биш биз гэсэн олон эргэлзээт бодол сэтгэлд минь хөврөнө.
Үнэхээр хээрийн боохой минь үгүйрвэл байгаль, ан амьтандаа хичнээн хор хөнөөлтэй билээ дээ, цаашилбал өнөөгийн Монголчуудын эдийн засгийг хэт шүтсэн амьдрал үнэхээр мөнхийнх байж чадах уу? Бид нүүдэлчин ард түмэн тул суурьшмал иргэдийг дуурайх нь зөв үү? Нүүдэлчин ардад тохирох хөгжлийн хэлбэр маягийг өөрсдөө олох нь хамгийн чухал юм шүү гэж бодогдлоо.
Энэ романаар хэлэлцүүлэг явуулж олон нийтэд хүртээмжтэй болговол зүгээр санагдана.
Хэдийгээр Хятад хүн бичсэн ч гэлээ, үнэхээр бид хөрш ард түмнийхээ дотоод ертөнцийг сайн мэдэрдэг, санаа бодлыг урьчилан тааварладаг зөн билэг, оюу ухааны чадалтай ард түмэн юм. Харин суурин амьдралд бусдыг дуурайн шилжвэл өөрсдийн үнэт зүйлээ алдах магадлал бий. Иймээс зөн билэг, оюу ухааны хүч чадлаа үр хүүхэддээ өвлүүлэх нь юу юунаас чухал.
Эцэст нь романыг орчуулсан орчуулагч Болдбаатарт чин сэтгэлийн талархал илэрхийлж, цаашдаа улам сайхан, орчуулгын ном гаргахыг хүсье.

Улаанбаатарын фото зураг

2011-02-01T09:34:00.005+08:00

Тээврийн товчооны уулзварын зүүн чиглэлд Нарны зам дагуу авсан зураг
Тээврийн товчооны уулзварын баруун тал дээрээс үзэгдэх байдал, Барсын машин пиг шүү.
Өндөр байшингийн орой дээр санамсаргүй тохиолдолоор гарч, яаран сандран авсан зурагнууд.

Ийм нэг албан бус хэлэлцүүлэг

2011-01-31T11:50:00.005+08:00

Байгаль орчны судалгааны багийнхантай хэдэн жилийн өмнө хөдөө явсан юм.

Байгаль орчин хамгаалах төлөвлөгөө боловсруулах багат:

· Байгаль орчин хамгаалах ажил зохион байгуулах менежер эрэгтэй 1(гадаад хүн),

· Менежерийн туслах залуу эмэгтэй1,

· Ус судлаач буюу химийн мэргэжилтэн настайвтар профессор эрэгтэй 1, залуухан эмэгтэй 1,

· Усны чанар судлаач мэргэжилтэн эмэгтэй 1 (гадаад хүн),

· Усны чанар судлаач дунд насны эрэгтэй 1 аль сургуулийн билээ профессор

· Гидрогеологийн инженер залуу эмэгтэй 1, дунд насны эрэгтэй 1

· Хэвлээр явагч судалаач залуу эрэгтэй 1,

· Амьтан судлаач (сээр нуруутан) дунд насны эрэгтэй 1

· Шувуу судлаач залуухан эмэгтэй 1,

· Ургамал судлаач залуу эмэгтэй 1, эрэгтэй 1 байхаас гадна орчуулагч миний бие, мөн 4 (эрэгтэйчүүд) жолоочтой баг нэг зун хөдөө ажилласан юм.

Зунжингаа хамт ажилласан тул эжий ахай болтлоо танилцаад, судалгааны сэдвээс ч өөр сэдвээр ширүүхэн хэлэлцүүлэг өрнүүлдэг боллоо.

Нэг удаа, телевизээр олны танил эрхэм гарч, эрэгтэйчүүд хоёр эхнэр авч болох талаар хуулийн заалт шинээр батлуулж болно энэ тэр гээд баахан дэмийрсэн юм.

Багийн эрчүүд эр хүн юм болохоороо тэр яриаг өөгшүүлж, хоёр эхнэр авбал ... гэж ургуулан бодож, ам уралдуулахад, хүүхнүүд бараг багаасаа өрх тусгаарлах шахан, эрхээ хамгаалан хошуугаа билүүдэцгээв.

Гэтэл түрүүнээс хойш дуугүй суусан шувуу судлаач биологийн мэргэжилтэн бүсгүйгээс “Ц чи тэгвэл яах вэ?” гэж тоглоом шоглоомоор асуувал,

“Хн, тэгвэл би их хатан болж байгаад бага хатныг ямбийтал нь дарамтална” гэдэг юм даа.

За эрчүүд минь, тийм хууль батлуулбал бага эхнэр чинь их зовно шүү.

Хүсвэл, бүртгэл хүртэл будилна

2011-01-27T14:12:00.011+08:00

Би хоёр эмэгтэй дүүтэй, бид гурвын нэрийг эцэг эх маань өгөхдөө том охин болох миний эхний нэрийн араас дүү нарын нэрийн хоёрдохь нэрийг залган өөрчилж өгсөн, хэн ч сонссон сонсголонтой, бас нэг эцэг эхтэй гэж мэдэгдэхээр, царай зүсийг минь зэрвэс харсан хэн гуай ч андуурдаг юм л даа.

Царайны хувьд бол ямар ч банкны ажилтан андуурдаг тул хэн завтай нь нөгөөгийнхөө иргэний үнэмлэхийг авч яван банканд гүйлгээ хийж, ажил төрлөө амжуулдаг нэг муу зуршил бий.

Гэтэл энэ шинэчилсэн бүртгэл гээчид бүрэн бүртгүүлбэл бид гурвын солигдох асуудал огт ор сураггүй болох юм байна, хурууны хээ авсан болохоор тэр асуудал ямар ч найраагүй болжээ, гэж яриад сууж байтал дунд охин дүү маань “Ашигүй дээ, Заяа эгчийн элдэв ажилд явахгүй амар болж “ гэж миний ундууцлыг төрүүлж байсан нь дөнгөж өнгөрсөн намар болсон яриа.

Тэгсэн чинь манай дунд дүү өчигдөр орой надруу утсаар ярьж, та амарч байгаа бол иргэний бүртгэл мэдээллийн төв явж, надад дугаар аваад өгөөч. Миний нэр ...................далай гэж бүртгэгдсэн байна гэнэ. (Уг нь .......................жаргал гэдэг байхгүй юу) Би ойрдоо ажил ихтэй, явах завгүй болоод байна. Манай гэрийнхнийх бүгд зүгээр, нөхрийгөө хэлж, ядаж байхад дандаа томилолтоор яваад, гэж урсгав.

Нэр солигдсон гэдгийг сонсоод, овгоо солиулсан гашуун сургамж бодогдон, яахаараа тэгдэг юм болоо? баларсан юм гэж дэмжин бачуурвал, манай дүү бас тэгж байгаад тайван бодь нөхөр шүү. Урдаас харин,

Би арван жилд байхдаа, миний нэрэнд “л, р” гээд баахан гийгүүлэгч орсон онцгүй нэртэй, хүн хэлэхэд ч хатуу, би ерөөсөө .........................далай гэвэл их гоё сонсголонтой сайхан нэртэй болох юм байна гэж найз нартаа ярин нэг өдөр цаас дүүрэн нэрээ бүүр ..............далай гэж бичин гарын үсгээ зурж үзэн, өөрөө өөртөө өгсөн нэрэндээ гарын үсгийн хэвтэй ч болж гэнэ. Тэрнээс болсон юм байхдаа, миний тэр дэмий эрээчиж, өөртөө өгсөн нэрээр иргэний бүртгэлд намайг бүртгэчихсэн байхын... гэж авдаг байна шүү. Сонин юмаа, арван хэдэн жилийн өмнө ингэж сольмоор байна гэж жинхэнээсээ бодсон юм байхдаа, нэрийг нь үнэхээр тэгж зөрүүлж оруулаад байхдаа яахав дээ, гэж бодлоо.

Худлаа юмыг мянга ярихаар үнэн болдог гэгчээр гэж хэлээд, чи өөрөө аргалж явахгүй бол би ажилдаа орчихсон, амжихгүй, ер нь ч яах гэж эцэг эхээс оноосон нэрээ чи өөрөө голсын бэ? гэтэл их дурамжхан цагаан сарын дараа болохоос гэв.

Ингэхэд энэ иргэний бүртгэл гэж ямар янзын орон гаран нөхдүүд ажилдаг газар вэ? Хүний нэр ч зөв оруулчихгүй, гэтэл юун орон гаран гэж,...Орох ч үгүй дандаа гарч байдаг юм шиг байна шүү гэж дүү маань ундууцан хариулав.

Тэгж, хэлэхээс яахав дээ, ямар нэрээ тийм болгох гэж тэдэнд хэлсэн биш, арай хэтэрхий юмаа, энэ бүртгэл мэдээллийнхэн.

Ногоон нүдэн лам буюу нагац ээжийн тухай мартагдсан дурсамж

2011-01-18T08:50:00.030+08:00

"Ногоон нүдэн лам" романыг гоё ном байна гэж сонсоод удсан ч уншиж амжихгүй байсаар саяхан уншлаа.
Хэлмэгдүүлэлт, түүний дотор лам нарыг хомроглон баривчлан хэлмэгдүүлсэн тухай их тодорхой болгон уран сайхны хэлбэрт оруулан бичжээ. Нэг л уншиж эхэлвэл одоо яах бол гэж догдлон уншсаар суудал дээрээ дуусгах ном юм байна.
Зохиолыг үнэн бодит түүхээс сэдэвлэсэн гэж бодохоор тухайн цаг үед болж байсан үйл явц жирийн ард иргэдийн сэтгэл санаанд гүн нөлөөлөл үлдээсэн гэдэгтэй санал нэг байнаа.
Энэ номыг би бараг хамгийн сүүлд уншсан байхаа, тийм болохоор романы тухай биш нагац ээжийнхээ тухай оруулж байна.
Нагац ээж минь бурханы оронд очоод 22 жил болжээ.

Номыг уншиж дуусмагц миний дотор янз янзын бодол хөвөрч байнаа.

1-р дурсамж:

Би 8,9-р ангид байсан тэр жил миний нагац ээж манайд гэрт өвөлжсөн юм.

Тэр үед “Эдлэх ёсгүй эрх” гэж телевизийн жүжиг гарч гэрээрээ үзэв.

Тэр жүжгийн үйл явдалд ардын засаг мандсаны дараах үеийн үйл явдлууд гардаг бөгөөд тодруулбал нэгэн сургуулийн багшийн тухай өгүүлдэг. Тухайн үед лам нарын бослого болох болсон үндсэн шалтгааны нэг болох ардын засгаас авч хэрэгжүүлж буй сүм дуган устгах, бурхан тахил, эд хөрөнгө хураах зэрэг үйл өрнөдөг.

Нагац ээж минь угийн тайван, юмны сүүлд дуугарч байдаг буянтай буурал байлаа. Бид нар аав, ээжээсээ тэр жүжгийн талаар асууж тухайн үед яг саяны жүжигт гардаг шиг үйл явдал болж байсан болов уу? хэмээн гэр дотор сонирхолтой яриа өрнөхөд бидэнд, болсон явдлыг үзсэн хүний хувиар нагац ээж минь нэгэн яриаг ярьж өгсөн нь Ногоон нүдэн лам романы уншихад санаад орж ирлээ.

Нагац ээж айлын ганц охин доороо нэг эрэгтэй дүүтэй байсан гэнэ. Дүү нь танхимд суралцаж, нагац ээжийн аав өртөөнд улаа хийн тэднийх өртөөн дээр байдаг байжээ.

Айлуудын бурхан тахил хураах, хүүхдүүдийг танхимд суулгах үйл явдлууд яг болдог байж гэнэ.

Манай тэнд Залаа хэмээх догшин хайрхан байх бөгөөд Тариатын хүрээний лам нарыг мөн л хоморголон баривчилжээ. Тэднийх өртөөн дээр байдаг байсан болохоор замын хүмүүс бүгд дайрдаг тул нагац ээж тэр явдлыг харж байсан хүмүүсийн нэг нь ажээ.

Залааг даваад лам нарын шар улаан алагласан давалгаа гарч ирэхэд өртөөнийхөн ч ажлаа базаан, угтахад бэлтгэдэг байсан гэнэ. Улаан шар л болохоос нуурын давалгаа давалгааж буй мэт давалгаалан өртөөн дээр буудална. Хэдий баригдаад явж байгаа ч нутгийн хүмүүс болохоороо хянагч нарын хойгуур урдуур гарч таньдаг мэддэг хэн явж буйг мэдэхийг оролдон чадах ядахын хэрээрээ өл хоол залгуулахыг хичээдэг байжээ.

Нуурын усны давалгаа шиг тэр олон лам нарыг барьж явсан мөртлөө хүн бараг эргэж ирээгүй, бас бурхан тахил эд хөрөнгө хураах нь хатуу ширүүн байсан тул жирийн иргэд аль болох ая талыг хичээн царайчлан амьдрах болжээ.

2-р дурсамж:

Тухайн үед авсан сэтгэлийн хүнд шарх нагац ээжийн минь сэтгэлд гүн үлдэн шүтэх шүтээнээ авдартаа хийн гэртээ ил тавьдаггүй байсаныг нь би сайн мэднэ.

Нэгэн удаа нутгийнхан “Тарган” хэмээдэг Цэрмаа гуайнд нагац ээж бид хоёр очлоо. Тэр үед би сургуульд ороогүй байсан ч болж буй явдлыг там тум санахын бодоход 5-6 настай байсан болов уу даа.

Цэрмаа гуайнд бараг өдөржингөө ном уншуулж, Цэрмаа гуай хонх цохин, нагац ээж бид хоёр мөргөн бөөн юм болов.

Би жаахан хүүхэд байсан тул сүүлдээ ядраад унтаад өгчээ. Нэг сэрэх нь ээ нагац ээж Цэрмаа гуай хоёр цагаан будаатай шөлтэй хоол идэхэд бэлэн болгож бид гурав хамт хооллосон юм. Тийм гоё будаатай шөл дахин идээгүй мэт санагдана. Өлссөн байсных уу, эсвэл номын хүчийнх үү?

Хоол идээд нагац ээжийн хамт харихаар явах замдаа асуусан асуултаа сайн санадаггүй юм. Хөөрхий нагац ээж минь “Миний охин хоёул жаахан амаръя” гээд амрах зуураа чулуун (манай нутаг үхэр чулуу ихтэй сумын төвд ч гэсэн их байдаг) дээр суун хэлсэн нь одоо ч санаад илхэн.

Миний охин өнөөдрийн болсон явдлыг (ном уншуулж, хонх дамар болсоныг ) хэнд ч бүү хэл, хэрэв чи хүнд хэлвэл аймаг дээр байгаа аав ээж хоёрыг чинь шоронд хийдэг юм. Шорон гэж ямар аймар газар болохыг миний охин мэдэхгүй, хэрэв тэнд хүн орвол их зовно, хоол унд хомс, өлөн зэлмүүн байлгаж, хүнд ажил хүчээр хийлгэн, өөрийн хүслээр охинтойгоо ч уулзах эрхгүй болж, миний охиныг харж хандах хүнгүй хэцүүднэ гэх зуураа амандаа маани уншина. Тэгээд энэ тухай ээждээ ч хэлэх хэрэггүй шүү. Ээж аав нь зовохын нэмэр, миний охин ч энэ тухайгаа битгий бод хэмээн ятгах гуйлт, хөөрхий нагацын минь нүдний гунигтай харц, Ногоон нүдэн ламыг уншихад санаанд орж ирлээ.

Мэдээж би ээждээ ч тэр тухай яриагүй бөгөөд саяхан ээжээс асуувал, манай нутгийнхан Цэрмаа гуайг хуучны номтой хүн гэдэг байсан гэхээс өөр гоц содон зүйл ярихгүй байгаагаас үзвэл би тэр тухайгаа хэнд ч хэлээгүй юм шиг. Хүүхэд байсан болоод тэр биз, би тэр яриаг тас мартсан ажээ.

Тэр үеийн хэлмэгдүүлэлт жирийн хүмүүсийн сэтгэлд гүн шарх үлдээн, гэр бүлийн хүмүүс ч бие биедээ итгэхэд бэрх байсныг нагац ээжийн үг яриа, үйл хөдлөл надад ойлгуулах гэж хичээж байсныг энэ номыг уншиж байхдаа ойлгов.

Үнэн мөртлөө гашуун дурсамж сэргээсэн Ногоон нүдэн лам романд баярлалаа.

Улаанбаатарын орой

2011-01-07T09:45:00.002+08:00

Нар шингэх үеийн Улаанбаатар хот минь. Зураг авдаг өдөр утаа тогтохооргүй салхитай байсан болохоор ийм дүр зургийг харсан юм.
3-р цахилгаан станцын утаа.

Цанын бааз цасны баяр

2010-12-21T09:36:00.014+08:00

Өнгөрдөг хагас сайнд найзууд маань хүүхдүүдээ дагуулан цанын бааз явлаа.

Хотын хүнд агаараас хэсэг холдож хүн болсоноосоо хойш анх удаагаа цана гээчийг хөлдөө жийж, салхи татуулан гулгаж үзэв. Сайхан байлаа.За, энэ хоёр бол манай ирээдүйн шилдэг эмэгтэй цаначид, гулгаж ядраад түр амсхийж байгаа нь.

Манай Ариунаа анхан шатны курсээ хамгийн түрүүнд төгсөөд дунд шатанд дэвшин суралцахаар лифтээр өгсөж байгаа нь.

Анхан шатны суралцагч, ер нь бие халаалтаа энэ лифтээр гарч хийвэл зүгээр санагдсан. Дашрамд хэлэхэд Заяа анхан шатаа дүүргэх гэж их мэрийв. Дараа бол шатаа ахиулна гэсэн нууцхан бодолтой буцаж ирсэн.

Бид нартай хамт явсан Япон энэ уулан дээрээс гулгаад юун анхан шат, мэргэжлийн хүн дагуулаад явчихаж. Хэ хэ. Ингэж гулгадаг болох юмсан гэж бодож байлаа. Уг нь уулнаас бууж ирж байгааг нь авах санаа байсан боловч Заяагийн зураг авах хурд гүйцэлгүй, гулгалт дуусчихаад байсан юм. Тэгээд хэдэн уулын зурагтай буцаж ирсэн.

За миний охин хичээгээрэй, ээж нь бас анхан шат, охинтойгоо нэг дамжаанд суулаа ш дээ.
Нараа бас мундаг гулгаж, дунд шатандаа дэвшсэн шүү.

Sky resort цанын баазын үйлчилгээ таалагдав. Хаа очиж уриалгахан сайхан үйлчилж байна лээ шүү. Зарим үйлчилгээнд ажилладаг хүмүүс очиж үзвэл, зан харьцааны соёлтой танилцаж болохоор юм шиг санагдсан. Илүү дутуу хиймэл биш, танд эндээс ингэж гулгавал зүгээр гэх зэргээр зааж сургах, урам өгөх зэрэг нь таалагдлаа.
Үнийн хувьд уг нь ажлын өдөр явбал их боломжийн үнэтэй юм билээ.

Такеда сангийн фото зургийн бүтээлээс

2010-12-02T11:35:00.008+08:00

Нөхрийн тарваганы чацархай амттай гэдэг үг бий дээ. Мэргэжлийн хүний зургийн хэрэгсэлээр бүтээгдсэн уран бүтээлээс танилцуулъя.Хонхор өртөөний баруун хойд талын тохой, 8 сарын сүүлээр авсан гэсэн энэ зургийг
Хөх тэнгэртэй өнгө хорших хүчит зүтгүүр
Зурагчны дуранд өртсөнөө мэдсэн болов уу, яасан бол?
Намар цагийн мандахын улаан нарнаар авсан зураг
Такеда сан галт тэрэгний зургийг авах хоббитой болохоор түүний зургийн архиваас галт тэрэг төрөл бүрээр гарч ирэх юм билээ.
Дээр надтай хамт явахдаа авсан зураг
Улирлын өнгө өвөрмөц, галт тэрэгний дүрслэл онцгой гоё санагдаад байгаа юм.

Мессежээр ирсэн мэндчилгээ

2010-11-25T15:04:00.004+08:00

Өнөөдөр мессежээр ийм сайхан үгтэй мэндчилгээ өдөржингөө нисэв. Тусгаар байхын тусыг мэдрэх хүн бүхэнд уг мэндчилгээ уламжилъяа.

БИЛГИЙН ЦЭНХЭР ХАДАГНЫ ХОЁР ГАРДАХ ДЭЛГЭЭС ДЭЭР

БЭХЭН ХАР ГЭЗЭГНИЙ ХОСООР ДАРАХ СҮЛЖЭЭС ДЭЭР

ЭНХТАЙВНЫ ХАРУУЛ ДАЙЧИН ЭРСИЙН ТАНГАРАГ ДЭЭР

ЭХ НУТГИЙН ШОРООНЫ АМИАР СОЛИХ ШИРХЭГ ДЭЭР

ХАЛУУН ЭХ ОРОНЧ БҮХНИЙ ҮНДЭСНИЙ ИХ БАХАРХАЛ ДЭЭР

ТУСГААР ТОГТНОЛ ЧАМАЙГ

ТУНХАГЛАН БИЧНЭ БИ

ДЭЛХИЙД НЭРЭЭ САНУУЛЖ, СОЁМБООРОО ТАМГАЛСАН

ДЭЭДСИЙН ГАВЪЯАГ МӨНХӨЛЖ, ТУГАА МАНДУУЛСАН

СҮҮН ЦАЦЛАА ӨРГӨЖ, ИРЭЭДҮЙГЭЭ БҮТЭЭСЭН

СҮР ЖАВХЛАНТ МОНГОЛ УЛС ТУСГААР ТОГТНОЛОО ТУНХАГЛАСНЫ БАЯРЫН МЭНД ХҮРГЭЕ.

Мэргэжлийн фото зурагчинтай хамт явсан аялал

2010-11-22T11:36:00.014+08:00

Хамт ажилладаг нэг инженер Хонхор өртөө байнга явдаг юм. Байнга л зураг хөрөг авч янз бүрээр хэвлээд хүмүүст тарааж, түүнээсээ их аз жаргалыг мэдэрч байгаа нь нүдэнд илхэн байдаг юм. Би бээр зураг авах дуртай байсан ч ичээд дурсдаг ч үгүй, яавал ингэж авдаг болох вэ? гэж санааширдаг болоод удаж байна.
Удахгүй өвлийн урт амралтаар нутаг буцах болсон зурагчинтай хамт зураг авалтын аялал хийхээр арайхийн нэрэлхүү зангаа дарж гуйвал, уриалгахан аргагүй дагуулж явлаа.Мандахын улаан нарнаар зураг авалтаа эхлэв ээ.

Хамт явсан зурагчин маань вагон, машин гэх мэт зүйлийг илүү сонирхолтойгоор дүрслэн авах юмаа. Би ч гэсэн оролдож үзлээ.

Тохойрон тойрсон эргэлт. Энэ эргэлт л манай мэргэжлийн зурагчингийн нүдэнд өртсөн хэрэг.
Энэ эргэлт нь мэргэжлийн хэллэгээр бол Омего curb гэдэг бөгөөд бүтэн 360 градус эргэж буй төмөр зам. Дэлхийд ховор, ийм эргэлт Монголд байна гэж төсөөлсөнгүй, энэ чинь жинхэнэ чулуу гээд л...
За дараагийн бичлэгт Япон зурагчингийн зургаас оруулнаа. Camer нь ч мундаг юм билээ. Хажууд нь манийн барьж яваа хэрэгсэл ч гэж....

Зураг дээр дарвал томорно. Яг л могой шиг харагдана.
Омего эргэлтээр эргэж Хонхор өртөө рүү довтлох галт тэрэг.
Угаасаа нэг иймэрхүү дүрслэлтэй хүн болохоороо яаж зүгээр байхав. Өнчин бургасыг олзолж обекът болгов.
Далайцэрэнгийн бэлтгэлийн талбай гэнэ лээ. ккк
Монгол хүн байна даа. Малын зураг дарж өөрийгөө баясгалаа.

Ямаа голдуу хонь бэлчиж байв. Цас их орсон болохоор энгэр ээвэр газрын цас малтаж харагдана лээ.

Галт тэрэгний зураг авахаар уулын орой луу хэд хэд мацаж, өнөөдөр хөлний булчин бөөн хөндүүр болжээ.

Аян замын ерөөл өргөх овоо ч таарав.

Амралт боулинг-1

2010-11-15T15:25:00.022+08:00

Өнгөрсөн хагас сайнд манайхан хагас өдрийг өөрсдөө зориулж боулинг тоглож, контортоо хоол хийж идэн цагийг хөгжилтэй өнгөрөөлөө.
Шинэ ажилд ороод жил болсон ч зохион байгуулалттай амралт тэмцээ анх удаа болов.
Боулингийн тэмцээнийг анх шагнал урамшуулал дагаж байгаа ч гэж бодсонгүй, огт тоглож байгаагүй болохоороо ямар юм байдаг болдоо гэсэн эхлэн тоглогчийн байр суурьнаас хандаж байлаа. Баг сонгох ажлыг тэмцээн зохион байгуулагчид суглаагаар зохион байгуулсны хүчинд Заяа санаа зовохооргүй багт орчихож.
Өдөр 12 хагаст контортоо цуглаад зохион байгуулагч багийн ахлагчийн хийсэн будаан бөмбөлөгийг хүртэн шууд тэмцээн болох Мишээл экспо дээр байдаг Big боулинг клубруу марш хийв.
Манай ажил чинь тун цомхон баг бүрэлдхүүнтэй, түүн дотроо эмэгтэйчүүд 25 хүрэхтэй үгүйтэй хувийг эзэлдэг, жендерийн асуудал тулгамдчихсан газар. Ингээд 6 багт хуваагдаж, 1 баг 3-4 гишүүнтэйгээр зохион байгуулагдав.

Конторт ирэхэд бэлэн байсан будаан бөмбөлөгийн үйлдвэрлэл дээр Аагий охин хичээнгүйлэн ажилласан нь.

Багууд дотроо хүчтэй гишүүдтэй, баруун гар талаасаа ногоон бөмбөг барьж байгаа Пүүжээ багаа буруу сонгосны гайгаар тун ч базаахгүй дүн үзүүллээ.

Ганбаа ахын боловсруулсан нарийн техниктэй шидэлт, багтаа овоо оноо авчирав.

Зохион байгуулагч Ширата сангийн хийсэн карэ, ямар сайхан амттай байваа. Тэмцээний дараа гэдэс өлссөн байсныг хэлэх үү.
Кобаяши сан, дарга хоёрын хйисэн нарийн жортой хоол.

Баян ходоодыг буузаар шагнасан шүү. Тор дүүрэн. Багаа хойш нь татсан гишүүн өөрөө баян ходоодын шагнал аваад баярхаж суугаа нь энэ. Бусад нь хөөрхий бүгд баян ходоод болохын мөрөөдөл болчихоо юу даа.

Алтан дундаж болсон Мэндээ ахыг Япон будаагаар урамшуулав.

Санамсаргүй тохиолдолоор ийм гурван мундаг залуутай нэг баг болж багийн амжилтаар 1-р байр эзэлж багаа төлөөлөн Заяа шагнал авч байгаа нь. Гишүүн бүр Номандсын хоолын газар үйлчлүүлэх 50.000 төгрөгийн картын эзэн болов оо.
Зарим шагнал эзнээ олдоггүй гэдэг үнэн бололтой. Бөмбөг шидэхдээ би бээр нилээн будилж, урдаас зураг авч байгааг мэдмэгцээ хүнд бөмбөгөөр пинээ биш, хойд талд зогсож байсан багийн ахлагч уруу шидэж холиов. Ёо ёо яаж хүн гэмтээсэнгүй өнгөрвөө. Тэгсэн чинь шагнал авч энэ тэр.

Такэда сангийн сэтгэлээ чилээн байж хийсэн амтат набэ.

Энэ одоо юу вэ? Нөгөө хийдэг ганц хэлдэг гурав гэдэг шиг.

Багийн оноо чухал, өрсөлдөгч бүр дор дороо мэрийлттэй.
Хувийн тоглолтоор эрэгтэй 1, эмэгтэй нэг, багаар 1 баг, алтан дундажийг бас шалгаруулав.
Хамт ажиллаж байгаа нөхдийн халуун сэтгэл шингэсэн сайхан хоол, бас өрсөлдөөнтэй хөгжилтэй тэмцээн болж өнгөрлөө.
Зургийг би аваагүй юм шүү. Хүмүүсийн авсан зургийг цуглуулж орууллаа. Дэс дараа нь алдагдчихжээ. Дараа тухтай янзлая.

Гүүрний ажлын явц

2010-11-03T09:21:00.013+08:00

Нарны гүүрийн барилгын эхний жилийн төлөвлөгөөт ажил амжилттай гүйцэтгэгдэж байна. Эхний жил төлөвлөсөн гадсан суурийн ажил болон ган тулгуур угсралтын ажил бүрэн дууслаа.
Доор оруулсан зургийг үзвэл ойлгомжтой болох биз ээ.
Хамгийн эхний зураг дээр гүүрийн төмөр замын урд талын захын тулгуурын төмөр бетон угсралтын ажил, дараагийн зураг дээр гүүрийн завсарын тулгуурын угсралт, Хойд тадын захын тулгуурын төмөр бетон угсралтын зургийг орууллаа. Нарны зам дээгүүр гарах хэсгийн завсарын тулгуур хоорондын зай,

Энэ жилд гадсан суурийн ажил голчилсон тул ийнхүү нүдэнд харагдах болтлоо нилээн их цаг хугацаа орлоо.
Гадсан суурийг нээлттэй ухмалын аргаар биш, гадлагч машиныг ашиглан ган болон төмөр бетон цутгамал гадсыг өрөмдөх маягаар угсарсан тул маш нарийн бөгөөд инженерийн ур ухаан шаардсан ажлууд байлаа.
Нарны гүүрийн талаар өөр мэдээлэл хүсвэл миний "нарны гүүр" гэсэн ангилалаас үзээрэй.
Зураг дээр харагдаж буй захын завсарын тулгууруудын нүднээс далд газар доор 10-11 метрийн гадсан суурь угсрагдсан бөгөөд ил харагдаж буй тулгуур нь жолоочийн болон зорчигчийн үзэгдэх орчинг сайжруулах үүднээс дан дангаар төлөвлөсөн юм байна.
Дан ган тулгуур 20, дөрөв дөрвөөрөө 1 завсарын тулгуур болж, үндсэндээ 5 завсарын тулгууртай.
Ирэх жилийн ажил 4 сард эхлэх ба ган дам нуруу угсралтаар эхлэх бөгөөд цаг хугацааг хэмнэсэн нарийн технологоор угсрах юм.
Гүүрийг 2012 оны 11 сард хүлээлгэн өгөх төлөвлөгөөтэй ажиллаж байна.

Бяцхан сургаал

2010-10-16T08:57:00.003+08:00

Р. Чойном
Тунгааж бодоогүй юманд ч гэсэн
Туйлын дүгнэлт битгий хий
Тусдаа өөрөө толгойтойн учир
Тулгарсан юманд сүүлд дуугар
Хүний амьдралд чухаг мөртлөө
Хүүхдэд хэлдэггүй сургаал гэж буй
Хүй ертөнцөд элбэг мөртлөө
Хүүхэнд хэлдэггүй үг гэж бий.
Өнөө үдэш голсон хоол
Өглөө болоход эрдэнэ болдог
Өсөхийн цагт хайхраагүй янаг
Өтлөхийн үед бурхан гэгддэг
Зун цагт новш болсон юм
Зудтай өвөл аминд орох нь бий
Хот газар булаацалдаг зүйл
Холын хөдөөд хог дээр хэвтэх нь ч бий
Хадтай газар хадуур хэрэггүй
Модтой газар савар хэрэггүй
Морьтой хүнд бензин хэрэггүй
Мотоцикльтой хүнд ташуур хэрэггүй
Аргалын эвэр тэмээнд хэрэггүй
Адууны сүүл ямаанд хэрэггүй
Архины лонх шувууд хэрэггүй
Алтан бөгж сармагчинд хэрэггүй
Бөөгийн хэрэгсэл ламд хэрэггүй
Бөхийн зодог эхнэрт хэрэггүй
Бурхан тахил чөтгөрт дараа
Буу саадаг чавганцад төвөг
Байгал болоод хүний ёсонд
Байх байр зохицох зохицол гэж бий
Амьдрал болоод номын ёсонд
Арцаж болдоггүй орон зай гэж бий.
/Үргэлжлэл бий/

Цонхоор харагдах намар

2010-10-05T15:57:00.004+08:00

Өчигдөр авсан зураг. Ойрдоо намрын шар нар гараад сайхан байнаа.
Энэ долоо хоногийн сүүлээр хүйтэрнэ гэсэн мэдээ байгаа.

Шинэчилсэн бүртгэлийг тойрсон баруун зүүний нугалаа

2010-09-16T09:27:00.018+08:00

Хүмүүст дуулгаад байхаар сонин сайхан зүйл биш ч гэсэн анхаарал болгоомжтой хандах ёстой зүйлдээ хүн өөрөө хариуцлагатай хандахгүй бол сүүлд сэтгэлд таагүй зүйл болчихдог тал байдаг юм байна.

Иргэний шинэчилсэн бүртгэл эхлүүт надад яагаад ч юм совин татан, бүртгүүлэхдээ ямар ямар бичиг баримт авч очиж байгаа бол гэж санаа зовон асуусан ч эргэн тойроны хүмүүс шинэчилсэн бүртгэлд над шиг ач холбогдол өгөхгүй байгаа нь илхэн.
Тэгээд хороо орж тодруулбал, төрсний гэрчилгээ, иргэний үнэмлэх гэж сонсоод за бас бөөн ажил болох нь дээ гэж совингоо зөв байж гэж итгэлээ.
Учир нь миний төрсний гэрчилгээ, иргэний үнэмлэхний регистрийн дугаар зөрөөтэй юм л даа. Ямар нэгэн юм болохоор архив явж лавалгаа авчир гэж хөөгдчих гээд байдаг юм.
Анх 1999 онд улаан паспортыг солих үед иргэний үнэмлэхний зураг авахуултал миний зураг гарч ирдэггүй, манай гэрийнхэн бүгд зурагчин дээр хамт байсан юм. Намайг иргэний бүртгэл мэдээлэлийн төв явж лавалгаа авахгүй бол болохгүй гэв.
Иргэний бүртгэл мэдээлэл дээр миний бичиг баримт байхгүй болж таараад дараа нь архив оч гэв.
Архив дээр очоод шүүлгэвэл миний регистрийн дугаарыг газар дээр нь шууд сольчихож билээ. Би яагаад ингэж байгаа юм бэ? гэж асуувал архивын ажилтан чиний төрсний бүртгэл эхээрээ овогтой байна гэж хэлэнгээ архивын шарласан хуудас надад харуулав. Би өөрийгөө эхээрээ овогтой байсан гэдгээ мэдээ ч үгүй тул балмагдаж, сайн харвал надад байдаг төрсний гэрчилгээн дээр байдаг бүх үсэг өгүүлбэр таарч, төрсний гэрчилгээ олгосон .... сумын нарийн бичгийн дарга Суйдаан гэдгийг ч уншив. Нэгэнт надаас илүү баримт үзүүлж чадсан болохоор архивт хэлэх үггүй болсон ч регистрийн дугаараа солиулмааргүй байна, бүх бичиг баримт ааваараа овогтой гэвэл ёстой иргэн хүний гомдол санал хэнд ч хамаагүй мэт аашилсандаа.
Гэртээ ирээд чаддагаараа муу ээж, аав 2-тоо гомдолоо хэлбэл, архивын зөв болж бүүр ч уур хүрэв.
Ээж аав хоёрыг оюутан байхад би гайтай юм шиг төрсөн байгаам. Аав намрын тариа хураалтанд явж байхад би төржээ. Тариа хураалтаас буугаад хичээлээ таслан байж хөдөө эхнэр хүүхэдрүүгээ явсан боловч яаруу сандруу, бас манай хөгшин ээжийнх хөдөөний малчин байсан тул сумын төв ч орж амжилгүй аав хичээлдээ буцжээ.
Шинэ төрсөн хүүхдийг нэг сарын дотор бүртгүүлэх ёстой гэж бас ээжийг бужигнуулаад гэрлэлтээ батлуулаагүй хүмүүс заавал хамт очиж хүүхдийн гэрчилгээг авдаг үгүй бол эхээр овоглодог байсан гэнэ. Ингээд миний анхны бүртгэлийг ээжээр овоглочихсон хэрэг.
За тэр яахав гэж бодъёо. Үнэн зөвөөр яагаад бүртгүүлж болохгүй байх билээ дээ гэж бодон энэ удаад ёстой сайн юмаа ном дүрмээр нь янзлаад авъя гэж зориг шулуудан, иргэний бүртгэл мэдээлэл дээр өдөржингөө оочирон лавалгаагаа авч харъяа дүүрэг дээрээ очвол, архивын лавалгаа ямар байна түүгээр нь овоглоно гээд шууд л ээжээр минь овоглоно гэдэг байна ш дээ. Үгүй, үгүй гэж сандран би чинь ийм учиртай гэвэл баахан бичиг баримт бүрдүүлж ир гээд буцаав.
Хэд хоногт цагдаагийн ерөнхий газар орж, ял шийтгэлгүй гэсэн тодорхойлолт авч, өөрийнхөө ааваараа овогтой бичиг баримтаа хуулбарлан бэлтгэж, намайг төрүүлсэн эцгээр минь овоглож өгөөч хэмээн өргөдөл бичин , хороогоор цохуулж, эцэст нь дүүрэгт өгвөл яг хойд эцгээрээ овоглож байгаа хүн шиг болгоод өгчихөв.
Шинээр олгосон төрсний гэрчилгээн дээр бичигдсэн зүйлийг доор сийрүүлбэл,
Эхний нүүрэн дээр ааваар овоглон бичээд, хоёр дугаар нүүрэнд эцгийн мэдээлэл бичих хэсгийг хоосон орхиж, доод талд нь эхийн мэдээллийг оруулан бичсэн гэрчилгээ.
Тэр цэнхэр гэрчилгээ бол надад гомдмоор санагдсан шүү. Тийм овогтой байсныг ийм овгоор солин гэрчилгээ олгов гэсэн байна лээ.
Миний насны хүнд төрсний ийм бичиг баримттай болоод яах ёстой юм бүү мэд.
Хамгийн анхны гэрчилгээг 2 дахь гэрчилгээгээр сольсон нь намайг хоёр настай байх үед ба тэр үед анхны гэрчилгээг хураан авч шинэ гэрчилгээ өгснөөр миний бүх бичиг баримт бүртгэлд орсоныг саяны хэд хоног будилж яваад бүүр хачин болгуулж аваад үндсэндээ би 3 дахь удаагаа төрсний гэрчилгээ авч байгаа нь энэ юм байна.
2 дахь удаагаа авсан гэрчилгээг маань сая сүүлд шинэ гэрчилгээ олгохдоо хураагаад авчихсан. Сахил хүртээд шал дордов гэдэг шиг шал тэнэг бичиг баримттай болоод бүүр уур хүрч байнаа.
Иргэний бүртгэл чинь нарийн нандин зүйл ш дээ, эцэг хүүгийн холбоог хүчээр ингэж таслаж болдог л юм байхдаа. Цаасан дээр бичсэн шиг хялбархан тасрахгүй ч бүдүүлэг биш гэж үү?
Манайд яалт ч үгүй нарийн мэргэжлийн мэдрэмжтэй мэрэгжилтэн энэ салбарт бэлтгэгдээгүй байна шүү.
Амьдралын явцад хойд эцгээрээ овоглох хүн байдаг л байх. Гэхдээ над шиг хүнийг яагаад ялгаж салгаж хүсэлтээр нь бүртгэж болохгүй гэж.

Хүүхдийн яриа

2010-09-13T16:52:00.007+08:00

Дүү охин маань удахгүй маамаалах гэж байгаа болохоор эгч дүүс бид нар уулзуут л төрөхийн эсвэл нярай хүүхдийн тухай яриаг заавал ч үгүй дэлгэнэ.
Нэгэн удаа бид нарын яриаг сонсож байсан 3 настай Ундрал охин (шинэ хүний нагац эгч л дээ), Эхоны зургийг үзэхээр булаацалдахад үзүүлбэл, "маамуу, маамуу" гээд могжгор хуруугаараа зааж, инээх нь эгдүүтэй.
Эхоны зураг тийм ч тод биш ч гэсэн айна нарын ярианаас ерөнхий ойлголт авсан Ундралаас "Энэ хэний зураг вэ?" гэвэл "..... Айнагийн маамаа" гэснээ нэг л юмыг ойлгохгүй байгаа бололтой, "Энэ Маамаагийн зургийг яаж авчихав? гэж ихэд бодож болгоосон байдалтай асуухад бүгд нэрхийтэл инээлдэв.
3 настай нагац эгчид тааруулан ... айнагийн хүйсний нүхээр зургийг нь авсан юм гэж ээж нь хэлвэл, том гэдэстэй айнагийн хүйсний нүхээр харахаар завдан ноцолдож эхлэв.
Хүүхдээ гэж...

Гүүрийн төрөл хэлбэр олон

2010-08-28T09:03:00.030+08:00

Зураг төсөл боловсруулахдаа эдийн засгийн нөхцөл байдалд тулгуурлан технологийн нөхцлүүдийг нарийвчлан судлан боловсруулах нь зураг төслийн багийн үүрэг болно.

Эдийн засгийн нөхцлийг хэрхэн шийдэхийг аливаа санхүүжүүлж буй тал шийдэх учраас, зөвхөн технологийн талаас нь санал хуваалцъя.
1. Гүүртэй огтлолцох хэсгийг судлах. Үүнд авто зам,төмөр зам, гол мөрөн, инженерийн байгууламжийн далд шугам сүлжээ огтлолцож байгаа эсэхийг нягтлах бөгөөд ялангуяа шугам сүлжээ огтлолцох бол түүнийг шилжүүлэх хөрөнгийг хэзээ, хаанаас гаргах талаар санхүүжүүлэх тал болон бусад холбогдох газруудтай тохиролцон бэлэн болгох хэрэгтэй болдог.
2. Хөрсний бүтэц байдлыг нарийвчлан судлан инженер геолгийн судалгааг хийж тухайн хөрсний ачаалал даах чадварыг судлан тухайн гүүрэнд ямар төрлийн суурийн бүтээцийг сонгох технологийн шийдэлийг гаргах ёстой болно. Энэ талаар урьд нь 2 удаа бичлэг оруулсан.
3. Авто замын өгөгдөл өөрөөр хэлбэл гүүрээр зорчих хөдөлгөөний эрчмийн төлөвлөлт, замын хөдөлгөөний дүрэм журам, боломжит дээд доод хурдны хязгаар зэргээс хамааруулан зам гүүрийн өргөн, ачаалал авах төлөвлөлтийг тооцон дагуу огтлолын бүтээцийг шийднэ.
4. Тухайн гүүрийн авах ачааллыг нарийвчлан судлах. Үүнд гүүрийн өөрийн жин, гүүрээр нэвтрэх хөдөлгөөнт ачааллыг тооцно.
5. Дээр өгүүлсэн нөхцлүүдийг судлан үр дүнгээс нь хамааруулан гүүрэнд хэрэглэх материалыг сонгоно.
Гүүрийн олон төрөл хэлбэр байдаг бөгөөд зураг төслийн багт өгөгдсөн үндсэн нөхцөл болох эдийн засгийн нөхцөл, технологийн нөхцлийг аль нэг талыг хэт барилгүйгээр гүүрийнхээ төрөл хэлбэрүүдэд үнэлгээ өгөх зарчмаар сонгоно.
Гүүрийн хэд хэдэн төрөл хэлбэр байх бөгөөд доор сийрүүлье.
Үндсэндээ ган гүүр, төмөр бетон гүүр гэсэн 2 том бүлэгт хуваагддаг.Гүүрийн 2 бүлэг тус тусдаа олон төрөл хэлбэртэй.

1. Дам нуруу
Энэ удаагийн Нарны гүүр нь I хэлбэрийн ган дам нуруу буюу ерөнхий ангилалаар Дам нуруу төрлийн гүүр болно.

2. Рамен хэлбэр. Энэ төрөл нь ганга, жалга, хавцал бүхий гүн судагт голдуу баригддаг. Өөрөөр хэлбэл захын тулгуурууд нь хоорондоо хэт ойрхон байх нөхцөлд их тохиромжтой.

3. Ферм хэлбэр.

4. Арк хэлбэр. Энэ төрлийн гүүр нь тунелийн барилгат ихэвчлэх хэрэглэдэг.

5. Дүүжин. Энэ гүүрийг барихад хамгийн их өртөгтэй гүүрийн төрлийн нэг бөгөөд суурьт өгөх ачааллыг багасгах зорилгоор дүүжлэх аргыг хэрэглэдэг гэнэ. Манайд бол огт хийгдэж байгаагүй төрлийн гүүр.Сонирхуулахад хамгийн дээд талын зураг дээрх гүүрийг Нарны гүүрийг барьж байгаа компани барьсан юм билээ.

Гэнэт санаад ороод

2010-08-17T14:57:00.007+08:00

Хуучнаар ЗХУ гэдэг байхад ТМС-д сурваа.
Надтай хамт нэг өрөөнд амьдарч байсан охин үйлдвэрлэлийн дадлага хийж байтал хэвлийгээ дараад өвдөөд, гээд уруу царайлтал үйлдвэрийн мастер орос эгч түргэн дуудчихав.
Юу юугүй түргэний машин ирээд, яаралтай шинжилгээнд оруулна, эмнэлэг авч явна гээд хамт амьдардаг хүүхэд нь цуг яв гээд манай ангийн нэг охин бид 3 хамт явлаа.
Үйлдвэрт өмсдөг хувцсаа сольж байх хооронд өвчтөнг маань түргэний машинд хэвтүүлчихсэн байв.
Бид 2-г суумагц машин аюулын дохиогоо асааж замын хөдөлгөөнийг чөлөөлүүлэн яг кинонд гардаг шиг хурдалж гарлаа. Огт явж байгаагүй замаар яваад байхаар нь асуувал, мэс заслын эмнэлэг явж байна гэнэ. Олгой байж болзошгүй, тэнд хамгийн сайн шинжилгээг нарийвчлан хийж чадна гэсэн хариулт авлаа. За яахав, сайн л юм бол... Нилээн их явлаа, бараг 30-иад минут явсан байхаа. Эмнэлэгт ирээд найзыг маань носилки дээр хэвтүүлээд бид хоёрыг хүлээж бай гээд аваад орчихов.
Бид хоёр нэлээн хүлээв. Бүр таг байгаад байхаар нь асуутал, шинжилгээгээр манай энд хамааралгүй тул өөр эмнэлэг рүү шилжүүлсэн гэдгийн.
Бид хоёр санадраад л... хэлэхгүй яав, бид нар чинь энэ орчин тойорнг чинь мэдэхгүй, аль эмнэлэг рүү явсын? гэтэл бид хоёрын барайсан царайг хараад өрөвдсөн байхаа, манайхаас одоо бас нэг машин явах гэж байна, тэр эмнэлэгрүү, та хоёр наад хаалгаараа тойроод,.... Оросууд зам заадаг ш дээ, эхлээд зүүн, дараа нь баруун, чигээрээ гээд л зам заалгуулаад арынх хаалган дээр очтол баахан түргэний машин, асуувал настайвтар нэг Орос жолооч бид хоёрыг их тоон ярьж байнаа. Тоох хүн гарсанд бид хоёр илт баярлан, найздаа санаа зовж байгаагаа хэлж, бас сургуулийнхаа байрнаасаа хэр хол байгаагаа мэдлээ.
Тэр хотын хүн ам 2,5 сая үйлдвэрийн хэд хэдэн том районтой байсан болохоор тэр үеийн бидэндээ төөрөхөөр хот байлгүй яахав.
Удалгүй баахан эмнэлэгийн хайрцаг савтай юм ачаад нөгөө найзын хэвтсэн эмнэлгийн зүг хөдөллөө.
Өдөр 1 цаг болж байхад дадлага хийж байсан үйлдвэрээс гарсан боловч будилсаар байтал бүүр орой, 6-7 цагийн үед, нөгөө найзын хэвтсэн эмнэлэг дээр очлоо.
Очтол саяхан шинжилгээ хийсэн хариу нь гараагүй байна гэхээр нь бас хүлээв. Харин тэнд удалгүй хариу өгсөн боловч онош нь тодрохгүй байна. Манай эмнэлэгт хяналтанд байлгана. Та нар одоо явж болно гэхээр нь бид уулзаж болох уу? гэсэн чинь болно нэг нь уулз гэв. Хувцасаа эмнэлгийн өгсөн халадаар сольж заасан замаар очтол найз маань хэвтэж байв.
Намайг хармагцаа уйлж байнаа. Би сандраад яасан бие чинь яаж байна? гэтэл мэдэхгүй, зүгээр байсан чинь шинжилгээ авна гээд хэвлийд хоёр газар хагалчихлаа, гэхээр нь би бүүр ч санадраад эмчтэй чинь одоохон уулзъя гээд буцаад хурдалчихав.
Хамгийн түрүүнд бодож байсан юм гэвэл, хагалгаа хийгээгүй гээд байсан чинь, юу гэнээ яахаараа тэгдэг юм болоо? гэх бодол зурсхийх сацуу хаашаагаа ч яарсан юм бүү мэд, гутлын хошуу хандсан зүгрүүгээ гүйтэл, ашгүй сувилагчтай таарч найзаасаа сонссоноо хэлтэл зүгээрээ, хагалгаа биш, зүгээр, санадрах юм байхгүй гэдгийн. Найз маань уйлаад байгаа болохоор болохгүй юм байна, та намайг эмчтэй уулзуулаад өгөөч гэтэл бас хүнд итгэхгүй гээд инээж, дагуулан явж нэг эрэгтэй эмчтэй уулзуулсан юм.
Сувилагч миний яриаг сүр оруулсан тул эмч надад анатомын зураг үзүүлж байгаад хичээл зааж, зүүгээр шинжилгээ авсан гэж тайлбарлав.
За ямар ч байсан олгой энэ тэр бол огт биш, эмэгтэйчүүдийн талын юм байна гэдгийг нь хальт ойлгон, эмч сэнхрүүлсний хүчинд би буцахаар болж эмчийн өрөөнөөс гарлаа.
Эмчийн өрөөнөөс гараад явтал коридор бүүр хаа сайгүй, жирэмсэн эмэгтэйчүүд явахыг нь анзаараад ганцаараа инээж билээ. Найздаа санаа зовсондоо болоод орж ирэхдээ тэр олон жирэмсэн хүнийг анзаараагүй байсан юм билээ. Оросоор халтар хултар ойлгодог байсан ч хүүхэд байждээ, эмэгтэйчүүдийн талын ямар ч үг хэллэг мэдэхгүй, ёстой нэг нам авахуулж билээ.
Тэгээд байр уруугаа буцах гэтэл үйлдвэр дээр цүнх, мөнгө бүх юмаа орхисон байсан болохоор нийтийн тээврээр явах боломжгүй болж, бас нөгөө сувилагчдаа хэлж эмнэлэгийн машинаар байрандаа хүргүүлж билээ.
Хоёр өдөр хэвтээд манай найз эмнэлэгээс гарсан юм. Хоёр өндөгөвчний орчим тус тус 1 см арай хүрэхгүй хэрийн шархтай. Шинжилгээ авсан гэсэн. Ямар ч өвчний ул мөр олж чадаагүй гэнэ лээ. Одоо бодоход цанх нь татсан юм болов уу даа.
Тэр үед сайн хүмүүс ямар ч их байсанын. Өдөржингөө эмнэлэгийн машинаар зөөлгөөд. Одоо бол бөөн мөнгө нэхэх биз.

Ээжийн факт

2010-08-14T09:54:00.004+08:00

Охин маань жаахан байсан юмаа. 4, 5 настай л байсан байх.
Нэг шөнө унтаж байсан чинь, орны хажууд нэг юм хөдлөх шиг болохоор нь сэрээд харвал цонхны гэрэлд охин минь танигдав.
Би, яасан? гэж асуувал, "ээжээ, шээе ээ" гэдгийн. Өөрөө босчихсон байсан болохоор нь гайгүй биз гэж бодоод, "ээж нь том харж байя, миний охин өөрөө яваад шээчих" гэтэл "За, та яг том харж байгаарай" гээд гүйгээд яваад өгсөн юм. Ээж гуай нойрондоо дийлдээд нам унтаад өгнө биздээ. Ямар юмных нь том харах вэ дээ.
Тэгсэн өчигдөр гэнэт охин маань гомдол мэдүүлдэг байгаа. "Та намайг жоохон байхад том харж байя гээд шөнө ганцааранг минь 00 руу явуулсан биздээ" гээд бөөн инээдэм.
Тийм олон жилийн өмнөх юмыг санаж л байдаг. Санаад нь их л тод үлдсэн бололтой. Одоо чинь манай охин 10 настай шүү дээ.

Юу хийгээд байна?

2010-07-21T08:43:00.009+08:00

Үгүй мөн их удаж байна аа. Блогтоо салхи оруулах завгүй хаагуур таваргаад байна аа, нөхөр Заяа.Өөрөөсөө асуугаад өөрөө шалтаг тоочёо доо.Зиа к , нэг хэсэг хэдэн жил амьдарсан өөрийн байрандаа засвар хийж байна гэж баахан манарав. Байраа засахаар зуу айлын зах руу 100 удаа явдаг гэдгийг ч давуулан биелүүлж, бараг 200 явсан байх аа, Яасан, ямар их юмаар засаа вэ? гэж бодож байна уу? үгүй ш дээ, бүтэлгүйтээд Заяагийн тооцоо буруу байснаас болсон юм тэр чинь. Наадмаар ямар ч байсан дуусгахгүй бол хэний хүү болдог болдоо гэж шүд зуусны хүчинд нэг муу юм засвар хийж өгсөн хүмүүсээ амраалаа ш дээ.

Наадмын амралтыг тааруулж байгаад, дээрээс хэд хоногийн чөлөөг мэдүүлж байж, Аврага тосон яваад ирлээ.
За тэнд очоод өглөөгүүр, рашаан усандаа орж аваад, өдөржингөө хүнээр хоолоо бэлдүүлж үгүй мөн дураараа унтлаа даа хэ хэ. Гэрийн эсгий хаяаг сөхүүлж, телевизийн дууг багасгуулж, хүүхдүүдийг гадаа майханд тогло гэж хөөж байгаад гэсэн үү, хэ хэ сайхан амарлаа даа.
Ганц хоёр зураг оруулнаа, унтсаар байгаад зураг авахаа мартсан байна лээ ш дээ. Олигтой зураг байхгүй шахуу юм билээ.
Эргээд хотод ирсэн чинь бөөн бороо ус болчихсон байвдаа. Ирснийхээ маргаашаас ажилдаа орж, эргээд эх захгүй ажилдаа дарлуулаж эхлэх нь тэр дээ.
Зургийн тайлбар:
1. Замд таарсан юмаа, үнэг юм уу? хярс юм уу? сайн мэдсэнгүй.
2. Нууран дээрх амрагчид. Наана манай охин тоглож байна.
3. Замд таарсан тогруу. Томруулаад харж болох байх аа.

Буурь хөрсний даацын туршилт

2010-05-27T10:19:00.023+08:00

Буурь хөрсний даацын туршилт яагаад зайлшгүй хийх шаардлагатай вэ? гэдэг асуултаас эхэлье.

Альваа барилга байгууламжийн суурийн бүтээцийг угсрахад бууь хөрс тухайн байгууламжийн ачааллыг дааж чадах , зураг төслийн төлөвлөлтөөр тооцсон ачааллыг авч чадах эсэхийг давхар хянах чухал туршилт юм. Нарны гүүр нь гадсан суурь хийхээр төлөвлөгдсөн ба өмнөх мэдээлэл дээр яагаад гадсан суурь сонгох болсон тухай цухас дурдсан байгаа.
Буурь хөрс болох тухайн хөрсний өөрийн онцлог шинж чанараас шалтгаалан газрын түвшинөөс доош хөрсний хөдөлгөөнт үе (хөлдөж гэсч байдаг үе) буюу зөөлөн үе, түүнээс доошлон газрын тулах үе буюу хатуу үе байдаг.
Манайд ихэвчлэн хөрсний хөдөлгөөнт үе дээр суурийн бүтээцийг угсардаг. Энэ нь өртгийн хувьд хямд боловч тухайн бүтээцэд хөрсний хөдөлгөөнөөс үүдэлтэй суулт, хазайлт үүсэх зэрэг сөрөг нөлөө их байдаг.
Харин гадсан суурь нь ачааллаа гадсаар дамжуулан газрын тулах үе хүртэл дамжуулна. Зураг төслийн

тооцоот ачааллын дамжуулалт, тооцоот бүтээц хэр бат бэх байгааг болон сууриар дамжин гадсанд ирж буй ачаалал тулах үед хүрч чадсан эсэхийг нягталдаг.

Буурь хөрсний даацын туршилтын уламжлалт аргын нэг бол гидро домкратаар ачаалал даахуйц хавтан зураг төслийн тооцоот ачааг ашиглан кинетикийн хуулиар даацын ачааг дээрээс нь шахах хэлбэрээр ачаалал өгч туршина. Уламжлалт арга нь гадсан суурийн авах ачаалалтай тэнцүү хэмжээний ачаалал өгч туршдаг учраас үр дүн нь нарийвчлал сайтай гардаг. Гэхдээ реакцын хүч шингээх нэмэлт гадсан суурийг хийх, тооцоот ачаатай тэнцүү хэмжээний ачаа бэлдэх, түүнийг турших үеийн тоног төхөөрөмж зэрэг шаардагдаж, зардал хугацаа маш их зарцуулдаг.
Уламжлалт аргын сөрөг нөлөөг багасгахад динамик ачаалал ашиглах туршилт чухал рольтой байдаг. Жишээлбэл саяхан Нарны гүүрийн барилгын ажил дээр туршсан туршилтыг энд ойлгосон хэмжээндээ доор оруулъя.
Гадсан суурийнхаа дээр туршилтын тоноглолоо угсарна. Угсрахдаа реакцын хүч шингээх нэмэлт гадас хийлгүйгээр туршилт хийх тоноглол угсрах бэлтгэл ажил 2-3 дөр болно. Яг туршилт хийх хугацаа нь 2 цаг орчим .
56 тонн ачааг өндрөөс унаган динамик ачаалалд шилжүүлэн гадсан суурьт агшин зуур их ачаалалыг өгөх замаар туршина.
Техник хэрэгсэлд зураг дээрх тоноглолыг ашиглах бөгөөд урьдчилан угсарч бэлдэнэ. Ачааг унагахдаа дөч дөчин см-р ихэсгэх замаар нийт 7-8 удаа хийнэ. Буурь хөрсөнд хэдий хэмжээний ачаалал ирж буйг цахим системээр хянах бөгөөд ачаа унагах тоноглол болон ачаа хүлээн авч байгаа гадсандаа тус тусад нь мэдрэгч суулган мэдрэгчээ цахим аппаратандаа холбодог. Манайд энэ аргаар туршиж байгаагүй юм байна лээ. Дээрээс ачаа унагаж байгаа болохоор газарт чичирхийлэл өгдөг учраас Япончуудын зүгээс тавьж байсан асуултын нэг нь бол "Монголд үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаанаас шалтгаалан газарт үүсгэх чичирхийлэлийн дээд хязгаар хэдэн dB (desbil) вэ? гэсэн асуулт байлаа. Гэвч энэ асуултанд тодорхой хариулт олж өгч чадаагүй ээ. Манайд тийм тогтоосон стандарт байдаггүй юм шиг байна. Мэргэжлийн хүмүүс анхаарадлаа авмаар асуулт юм байна гэж бодож байв. Японд бол 75 dB-ээс илүү чичирхийлэл үүсгэж болохгүй гэсэн стандарт байдаг юм гэнэ.
Манайд нэгэнт стандарт байхгүй тул Япон стандартад тулгуурлан туршилтыг гүйцэтгэсэн.
Иймэрхүү туршилтыг хийхэд газрын хөрсний өөрийн чанар ихээхэн нөлөөлдөг ба жишээ нь Японд энэ зарчмаар туршихад ойролцоох байшингийн цахилгаан шат зогсох, мөн шил цонх мэр сэр хагардаг гэнэ.
Монголын хөрс эх газрынх, харьцангуй хатуу учраас динамик ачааллыг хүлээн авч даах чадвартай нь энэ туршилтаас харагдаж байв. Тухайн ачаа унагах мөчид тэр орчимд үл ялиг чичирхийлэл мэдэгдэхээс бус өөр ямар ч өөрчлөлт үзүүлсэнгүй. Үндсэндээ гүүрд ирэх ачаалал газрын хатуу тулах үе хүртэл амжилттай дамжиж байна гэсэн үг.
Хэрэв зөөлөн хөрстэй бол гадсан суурьт дамжихаас гадна газрын хөндлөн чиглэлд ачаалал тархдаг. Ачаалал хөндлөн чиглэлд дамжвал барилга байгууламж, бүтээцийн чанарт сөрөг (суух, хазайх) нөлөө үзүүлнэ.
Туршилтын дүнг нэгтгэн хэлэхэд зураг төслийн тооцоот ачааллыг бүрэн даах чадвартай, 600 тн ачааллыг хүлээн авахад гүүрний тулах үе дэх гадсан суурийн хөдөлгөөн 2 мм байна гэсэн дүн гарч байв.
Телевиз олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр энэ тухай цухас сурвалжлага хийж нийтэд мэдээлж байсан ч яагаад ч юм газар хөдлөлтэй ташаарагдахаар тайлбарыг өгч байгаа харагдана лээ.
Энэ тухай сургалт талбай дээр зохион байгуулсан ба гар бие оролцогчийн хувьд ойлголтоо нэгтгэхэд ийм буюу.

Ган гадсан суурь угсралт

2010-05-04T09:40:00.023+08:00

Сүүлийн үед телевиз болон мэдээллийн хэрэгслээр ихээхэн мэдээлэх болсон Нарны гүүрийн барилгын ажилд оролцож байгаагийн хувьд халуун цэгийн мэдээлэл, ялангуяа шинэ техник технологийн талаар сонсож мэдсэнээ үүнээс хойш оруулж байя гэж бодож байна.

Нарны гүүр гэдэг нь Баруун дөрвөн замаас урагшаа Үндсэн хуулийн гудамж болон үйлдвэр комбинатын Энгельсийн гудамжтай холбох зам гүүрийн өргөтгөл ажлын Нарны зам, төмөр зам дээгүүр барих ган гүүрийг "Нарны гүүр" гэж нэрлэхээр Нийслэлийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлаар баталсан билээ.
Өнгөрсөн 4 сарын 29 өдөр барилгын ажил гүйцэтгэж байгаа Япон компанийн зүгээс Ган гадсан суурийг өрөмдөн угсрах угсралтын ажлын талаар барилгын талбай дээр сургалт явуулсан юм.
Ган гадсан суурь өрөмдөн угсрах ажил нь манайд шинэ маягийн ажил учраас захиалагчийн хүсэлтийг харгалзан зам гүүрийн салбарын инженерүүдийг урьж сургалт маягийн арга хэмжээг зохион байгуулав.
Ган гадсан сууринд хэрэглэгдэх бэлдэц суурь нь 9,5 м урттай, 1,5 м диаметртэй, угсарлтыг өрөмдөн хийх тул хөрсийг цөмлөн нэвтрэх ирнь ган суурийн хошуунд байдаг бөгөөд ир, далбааг оролцуулбал 2,25 м диаметр болно.
Ган гадсан суурийг өрөмдөн угсралт хийхэд хүнд даацын кран, гадаслагааны машин хэрэгтэй ба Гадаслагч машин нь өрөм ажиллуулах эд анги, хүндрүүлэгч зэргээ оруулаад 60 орчим тонн бөгөөд үндсэндээ уг машин нь гидро домкратын зарчмаар ажиллаж, бүрэн автоматаар өрөмдлөгийн явцыг хянаж байдаг.
Нарны гүүр дээр хэрэглэж байгаа гадаслах энэ аргыг хэрэглэдэг болохоос өмнө янз бүрийн аргуудыг хэрэглэж байсан ба уламжлалт аргууд нь ажлын өртөг, цаг хугацаа их шаарддаг байв. Жишээлбэл, ухмал бэлдэх аргаар суурь хийхэд хаягдал шороо их гарах, буцааж булах үед технологийн нарийн шаардлага хэрэгтэй ба хичнээн технологи мөрдсөн ч хөрс сулрах, суулт өгөх зэрэг сөрөг нөлөөтэй юм.
Харин ган гадсан суурийг өрөмдөн угсрах нь нягтаршил ихтэй хот суурин газар ажлын зай талбай хэмнэх, дараа нь хөрсөнд сулрал өгөхгүй зэрэг онцлог давуу талтай.
Манайд энэ төрлийн гадсан суурийг тэр бүр хийгээд байдаггүй. Харин Нарны гүүрийн зураг төслийг Япон зураг төслийн компани боловсруулах явцдаа гадсан суурь шаардлагатай юм байна гэсэн шийдэлд хүрчээ. Ямар нэгэн барилга, байгууламжийн зураг төслийг хийхдээ олон хүчин зүйлүүдийг холбон авч үздэг ба инженер геологийн судалгааны үр дүн гадсан суурийг сонгоход ихээхэн нөлөөлсөн. Инженер геологийн судалгаагаар газрын түвшнөөс доош 5 метрт хөрс сул хайргын давхрага их байсан нь энгийн суурийг сонгох бус гадсан суурийг сонгоход хүргэжээ. Ган гадсан суурь нь зөвхөн төмөр замын зам төмөртэй хамгийн ойрхон хэсэгт угсрагдаж, бусад захын болон дунд тулгуурт ган биш гадсан суурь хийхээр төлөвлөгдсөн байна. (Тэр тухай дараа тодорхой мэдээлэл оруулъя)
(Дээрх зураг дээр цөмлөх ир хөрсөнд нэвтрэх үе)
Гадаслах машинаар газрын түвшнөөс 10 м газарт өрөмдөн угсралт хийхэд 4 хүн 3,5 -5 цаг зарцуулж хийж байгаа нь үнэхээр цаг хугацаа, хүн хүчний зардлыг хэмнэх шилдэг арга болдог юм байна.(Өрөмдлөгийн явцад байнга түвшин, тэгш хэмийг хэмжилтийн багажаар хянана. )
Энд ажиллаж байгаа гадаслагч машиныг удирлагын өрөөнөөс удирдах оператор1, ган суурь газрын гүнд түвшин, тэгш хэмээр орж буйг хянах хэмжилтийн хүн1, кран ажиллуулах оператор 1, техник хариуцсан ахлагч 1 хүний бүрэлдэхүүнтэй тус нүсэр ажлыг юу ч болоогүй мэт гүйцэтгэх нь урамтай ажгуу. Тэнд ажиллаж буй инженер техникийн ажилчидын хувьд газрын гүнд 10 м -т гадсан суурь угсрах нь тийм ч хэцүү биш бөгөөд хөрсний чанараас хамаарч 40-50 метрийн гүнд голдуу гадаслах ажлыг гүйцэтгэдэг гэнэ.
(Хамгийн доод талын зураг дээр шар өнгийн байшин нь гадслагааны машины удирдлагын өрөө)

Охины сургуулийн амжилт

2010-04-21T09:52:00.006+08:00

33-р сургуулийн найрал дууны хамтлаг
Ойрдоо ажил ихтэй ээж завгүй байхад охин минь яаж зүгээр байхав. Охин маань бас өөрийгөө завгүй болгож орхиод хичээлээсээ оройтож ирээд байдаг болчихоод нэг хэсэг болсон юм.

Сонсвол, сургуулийнхаа найрал дууны хамтлагт яваад гээд амандаа гадаад дуу аялдаг болов. Охины маань дууны өнгө жаахан тиймхэн л дээ, тийм уралдаан тэмцээнд чинь бас хоолойны өнгийг нь тодорхойлж байж оруулдаг байлгүй дээ, аягүй бол хасагдах байх даа гэсэн шүү юм бодож байтал, гэнэт нэг өдөр маргааш тэмцээнтэй үсний боолт, хар ботинк гэж ирвээ.

За тэгээд тэмцээнд орж байгаа хүнийг чинь бэлдэлгүй яахав, шаардаад байгаа боолт, чимэг зүүлт, хар ботинкыг авч өгтөл "маргааш хичээлээс чөлөөлнө" гэсэн гэхээр нь гайхаад, ер ингэхэд хаана болох юуны тэмцээн юм бэ? гэсэн чинь олон дахин болдог гэсээн, өнөөдөр Баянзүрх дүүргийн сургуулиудын дунд болно. Оффицеруудын ордонд гэсэн, өдөр идэх юмтайгаа ирээрэй гэсэн гэж бас бажигдуулдаг байгаа.

Ажилтай байсан болохоороо хэлсэнээр орхихоос өөр арга байсангүй. Өдөр ажил дээр явж байтал, утасдаад манай найрал дуу түрүүлсэн шүү гээд бөөн баяр болчихсон ярьж байнаа.

Дараа өдөр нь бас л тэмцээнтэй болж таараад манай дүү охин хамт явсан юм. Сайндаа ч биш урд өдөр нь үснээ самнах гэж асуудал үүссэн бололтой юм яриад байсан болохоор нь дүүгээ гуйсан юм.

Сүүлд сонсох нь ээ, Монгол улсын хєдєлмєрийн баатар, Тєрийн шагналт, Ардын жүжигчин Д.Лувсаншаравын нэрэмжит хүүхдийн найрал дууны шилдэг хамтлаг шалгаруулах уралдаан 16 дахь жилдээ амжилттай явагдсан юм байна.

Уралдаанд оролцогчид нийт 200 гаруй хамтлагийн 1400 гаруй сурагч оролцжээ. Эцсийн шалгаруулалтад 33, 28, 13 дугаар сургууль, "Шавь", "Ирээдүй" цогцолборын найрал дуучид үлдсэн бєгєєд шилдэгийн шилдгээр "Ирээдүй" цогцолборын найрал дуучид шалгарч Д.Лувсаншаравын нэрэмжит шагналын эзэд болсон ажээ.

Охины хүсэлтээр зургийг буцааж татлаа.

Зураг дээр наашаа харж байгаа нь миний хайрт охин.

Газрын гүний дулааны эрчим хүч

2010-02-08T16:47:00.012+08:00

Японд үйлдвэрлэгдэж буй эрчим хүчний эх үүсвэрийн хамгийн бага хэмжээг газрын гүний дулааны эрчим хүч эзэлдэг ч гэлээ яагаад чухал шаардлагатай болж буй талаар доорхи утгатай зүйлийг сэтгүүл дээр бичжээ.
Газрын гүний дулааны эрчим хүч нь Японы дотоодын эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн бага хэмжээг хангаж байгаа боловч өргөжүүлэн хөгжүүлбээс 3 онцлог ач холбогдолтой гэж үзсэн байна.
1. Дотоодын үйлдвэрлэлийг цэвэр дэмжих бөгөөд эрчим хүчний эх үүсвэр гаргаж авахад шаардлагатай түүхий эдийг ихэвчлэн гадаадаас импортлон оруулж ирдэг Япончуудад эдийн засгийн чухал ач холбогдолтой .
2. Байгаль орчинг бохирдуулах хэмжээгээрээ харьцангуй бага, газрын тос, нүүрс, салхин цахилгаан станц, нарны эрчим хүчний зэрэг эх үүсвэрүүдийг бодвол нүүрс хүчлийн хий ялгаруулалтаараа бага байдаг.
3. Урт хугацааны туршид ашиглах боломжтой. Эрчим хүч үүсгэх уур нь өдөр шөнө, зун өвөл, халуун хүйтэнээс үл хамаарна. Японд хамгийн удаан ашиглаж буй газрын гүний дулааны эрчим хүчний станц нь тасралтгүй 40 гаруй жил ажиллаж байгаа ажээ.
Эрчим хүчний эх үүсвэрүүдийг нүүрс хүчлийн хийг (Co2) ялгаруулалтаар нь жагсаавал,
1. Нүүрсний эх үүсвэр 975 gCo2/ kWh
2. Газрын тос 742 gCo2/kWh
3. Хий 519 gCo2/kWh
4. Нарны эрчим хүч 53 g Co2/kWh
5. Салхины эрчим хүч 29 gCo2/kWh
6. Атомын эрчим хүч 22 gCo2/kWh
7. Газрын гүний эрчим хүч 15 gCo2/kWh
8. Усан цахилгаан станц 11 gCo2/kWh ялгаруулдаг байна.
Манайд хамгийн өргөн хэрэглэж буй нүүрсний эрчим хүч байгаль орчинг бохирдуулалтаараа манлайлах юм байна.
Японы эрчим хүчний эх үүсвэрийн ашиглалтын хэмжээгээр нь ихээс нь бага руу нь жагсаавал,
1. Атомын цахилгаан станц
2. Хийн эх үүсвэрийн эрчим хүч
3. Нүүрс
4. Газрын тос зэргээс гаргаж авах эрчим хүч
5. Усан цахилгаан станц
6. Газрын гүний дулааны эрчим хүч
7. Салхин цахилгаан станц
8. Нарны эрчим хүч бөгөөд нийт эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн 0,3 хувийг газрын гүний дулааны эрчим хүч эзлэж байна.
Газрын гүний дулааны эрчим хүчний түүхээс
1904 онд анх Италид туршиж байсан. Японд хамгийн анх 1925 онд туршиж байсан боловч, 1966 оны Мацүкава эрчим хүчний станцыг анхдагч гэж үздэг байна.

Хайр татсан гэрийн тэжээмэл амьтан...мөн үү.

2010-01-19T10:25:00.010+08:00

Дээд сургууль хамт төгссөн хэдэн нөхдүүд минь уулзаад ойр зуур, хол ойрын сонин ярилцаж суусаар нэлээд орой болчихов.
Тэгтэл нэг нь манайх эндээс ойрхон юм чинь хэдүүлээ манайд очих уу? гэхэд яриандаа халсан нөхдүүд үг дуугүй явцгаана биздээ.
Замдаа дэлгүүр ороод ойр зуурын /вино/ авч байтал гэрийн эзэгтэй, Дэнсмаадаа юм авна гэхийг сонсоод яанаа арай муур тэжээдэг юм биш байгаа даа гэж санаа зовсхийв. Тэрхэн зуур санаа зовсоноо мартчихжээ.
Айлд очтол нов ногоон нүдтэй эрхэм өөдөөс тосч эзэндээ наалдан гүйн ирэхэд дотор пал хийж, царай цайж золтой л ухаан алдаж ойчсонгүй.
Би муурнаас яагаад ч юм бэ жийрэхээд хармагцаа зүрх түг түг цохилж бушуухан амиа бодон зам буруулан алга болдог нэгэн билээ.
Тэгтэл гэрийн эзэгтэй болох нэг ангийн найз маань болохоор бүүр өвөр дээрээ авч эгээ л өөрийн хүүхдээ эрхлүүлж буй мэт тэврэн эрхлүүлэх ажээ. Сайн санахын бол тэр найзыгаа би хүүхдээ тэгж их эрхлүүлэн тэвэрч нялуурч байхыг нь хараагүй ч юм шиг. Хэ хэ гэхдээ муу найзыгаа хэтрүүлчих шиг боллоо. Муурнаас хүүхэд илүү байлгүй яахав.
За тэр яахав, айлд очсон хойноо хүмүүсийн ярианд анхааралаа хандуулж чадахлгүй өөрийгөө хянах чадвараа бүрэн алдаж өөрөөр хэлбэл ангийн нөхдийн уулзалтыг будаа болгов.
Дэнсмааг дөхмөгц би хярж, царайгаа барайлгана. Гэнэт Дэнсмаа надруу эргэлт буцалтгүй чиглэдэг байна ш дээ. Түүний нов ногоон, цоолох шахсан нүдний галаас цочихдоо айлын буйдан дээр үсрэн гарсанаар хүмүүсийн тайван байдал алдагдаж, манайхан хүүе ээ чи чинь ингэж их айдаг нөхөр үү? гэцгээн хөөрхий Дэнсмааг ариун цэврийн өрөөнд цоожлов. Дэнсмаа байхдаа яахав дээ. Мууранд бол гоёдчихсон нэр мөн биз?
Гэтэл Дэнсмаа ч гэсэн дур зорогоороо сурсан амьтан юм болохоор ариун цэврийн өрөө таалагдаагүй бололтой, мяа мяа болж бүр ч дотор арзагнуулав. Тэгсхийгээд яриа ч сонин биш болж би харихаар гарсан юм.
Муур гэж тийм хайр татсан амьтан мөн үү. Оросод сурч байхдаа хамгийн дургүй, дасаж чадаагүй юм бол муужгайтай найзлах.
Мартсанаас манай аав муурнаас их жийрэхдэг хүн. Сонирхвол сүүлд аавын паянг бичдэг юм билүү, гэсэн хэ хэ.
Яагаад муужгай хөөрхөн бас биеийн эрүүл мэндэд сайн гэх яриа байдагийг ойлгож чадахгүй байгаа хүн дээ би.

Муур багшийгаа зүүдлэв

2009-12-03T23:42:00.005+08:00

Олон жилийн өмнө хамт ажиллаж байсан даргыгаа маш тод зүүдэллээ. Хамгийн сүүлд даргыг нутаг буцсанаас хойш сураг тасарч, холбоо ч бариагүй орхисон юмдаг.

Япон хүн гэхэд хэт ил цагаан хүн байсан юм уу? эсвэл дарга өөрөө англи хэлэнд мундаг байсан болохоороо америк зан шингэсэн байсан уу? эгэл мөртлөө одоо эргээд санахад эгэл биш ч юм шиг нэг ерөнхий инженертэй бүтэн хоёр жил хамт ажилласан байх юм.

Анх харахад мууртай ч адилхан юм шиг ногоон туяа татсан том хүрэндүү нүдтэй, дээд уруул дээрээ ширвээ сахалтай байсан болоод ч тэр үү Монгол ажилчдын дунд Вася ах гэж дуудагдах болсон юм даг.

Хашир инженер бид хоёр тэр ажилд зэрэг шахуу орсон бөгөөд бид хоёрын хамгийн эхний ажилд 2-р сарын 19-ний өдөр үйлдвэрлэлийн баазаар ашиглах талбайг Нийслэлийн газрын албаар заалгуулж авах байлаа. Хэдийгээр цагаан сарын дараахан байсан ч малгай, ороолтгүй Африкт ажиллаж байгаад ирсэн Япон инженерт Монгол хатуухан самар болох нь ойлгогдсон байлгүй дээ. Хотынхоны заасан газрыг үзэж байтал даараад хамар нь чавга шиг болсон дарга маань гэнэт "энэ майхан чинь яах болж байна? Хэнийх юм бэ" гэдэг байгаа. Юун майхан сав болчихдог билээ гэж гайхсан чинь, хэдэн гэрийг заадаг байгаа. Майхан сав гэж ярьсан янзын нөхдүүд гэж бодсон байлгүй дээ газрын албаныхан 100*100 м2 газар гаргаж өгөх ёстой байсан ч 80*100 м2 болгон танасан юмдаг.

Нэг мэдсэн дарга малгай, бээлийтэй болчихож. Би ч юм хэлсэнгүй. Сүүлд сонсох нь ээ даарч ирмэгцээ манай нэг охиныг дуудаад ямар ч хамаагүй малгай, бээлий авч ирэхийг даалгасан байсан шүү. Хэ хэ хамгийн эхнийх нь үүрэг даалгавар тэр байсан байхаа.

Инженер бид хоёр зэрэгцэж сууна. Зэрэгцэж суудаг байсан болоод тэр үү? бусад хүнээс илүү даргын тухай ойлголттой, бас хамгийн их юм заалгаж авсан азтай хүн би.

Хэлний сургууль төгссөн тэр үеийн мань мэтийн нөхөдөд РС ажиллуулах, инженерийн туслах хийчихээр чадвартай хүн цөөхөн байсан биз.

Тэр бүхэнд дарга маань уйгагүй зааж өгдөг сөн. Тухайн үедээ ингээд үгэлчихдэг юм шүү гэж боддог байж билээ.

Одоогоор өөрийнхөө хэрэгцээнд тохируулаад РС хэрэглээд байгаа нь даргын маань ач шүү дээ. Бас муухан инженерийг дагуулахгүй инженерүүдийн яриаг орчуулах чадалтай болсон минь тэр хүний ач.

Манай төслийнхөн чинь 40, 50 хүн орж гардаг том контортой, тэр бүхийг дарга нарийн хянаж удирддаг байсан юм.

Нэг өдөр надад хэлж байнаа. Чи нь цаашаа ажиллая гэвэл гадаад хэл сурах гэж бүү шуна, чи хүнийг ажиллуулж сур. Эхлээд чадварыг мэд. Дараа нь нэг өдөр магт, нэг өдөр хор шарыг нь гартал муу байна гэж загна. Тэгэхээр чинь хүн алдаагаа олж хардаг юм. Тэгээд алдаагаа олоод харахаар нь эргээд магт. Тэгвэл тэр хүн гялалзтал хийнэ. Хэт дандаа магтаж болохгүй бас загнаж бас болохгүй гэж ирээд л менежментийн хичээлийн цагаан толгой заалгаж байв.

Би чинь хагас дутуу Япон хэл жаахан мэдэх болохоос англи хэлэнд таг нөхөр байсан. Даргын шахалтаас болоод зам гүүрийн материал дээр гавъяа байгуулахгүй ч гай болохооргүй англи хэлний мэдлэгтэй болсон. Яагаад ч юм хэнийг ч ялгалгүй их шахаж юм хийлгэх гэж үздэг байв.

Дандаа магтаад байхаар нөхөр бас бишээ. Хэ хэ

Хүүхнүүд та нар хуурамч юманд итгэдэг нөхдүүд гэж ирээд л.

Хэ хэ, нэг өдөр, 9 сарын хэдэн билээ дээ нэг өдрийг Заяа, чи энэ өдрийг сайн цээжил, тэгээд тэр өдрөө болохоор надад хэл гэж лүндэн буулгав. Яагаад? гэж гайхтал, манай эхнэрийн төрсөн өдөр би мартчих гээд байдгийн. Чи заавал надад урьдчилж хэлээрэй, чи мартах юм бол би гэрээсээ хөөгдөнө шүү гэж билээ.

Дарга эхнэртээ хаягдахгүй гэж их хичээдэг байсныг бодвол эхнэртээ их хайртай байсан биз. Хүүхнүүд та нар төрсөн өдөр мартах зэргийг уучлах хэрэгтэй гээд... марзан яриа нь эхэлдэг сэн.

Өөрөө их залуу сэтгэдэг байсан байхаа, анх ирэхдээ 37 байсан юм даг. Дараа жил нэг яриан дундуур та чинь 38 хүрч байгаа билүү гэсэн их л санадарч арай хүрээгүй байгаа гэж инээд хүргэж байсан юмдаг. Сарын дараа ч билүү 38 хүрэх байсан юмдаг.

Тэр үед 30 нас хүрээгүй байсан би, өнөөдөр өөрөө даргын тэр насан дээр ирчихээд юу чадахаа бодож сууна.

Тэр миний хамт ажиллаж байсан инженерүүдийн шилдэгүүдийн нэг билээ.

Дам сурагаар Африкт ажиллаж байгаа гэж сонсоод, "Монгол орон амьдарахад сайхан боловч ажил хийхэд маш хэцүү" гэж нэг удаа уурандаа хэлж байсан нь чихнээ сонсогдох шиг болдог юм.

Мэдээж Монголчуудын эрээ цээргүй, дээр дооргүй юмыг гувчуулах, ашиглах гэсэн Монголчуудын бүтэлгүй занг дарга мэдэрдэг болсон. Тиймдээ ч байх, Би та нартай бол ажилламаар байна, гэхдээ Монгол нэг л бишээ, надад Африкт илүү ажил хийхэд хялбар байдаг гэж хэлэхийн сонсоод Монголчуудыг хальт өмөөрсөн боловч гацаанд орчих гээд байх тул би бууж өгч байсан юмдаг.

Муур багшийгаа зүүдэлсэндээ ихэд бэлэгшээж байгаа билээ.

Үлгэрийн муу муур багш биш, жинхэнэ сайн муур багш шүү.

Энэ дэлхийн хамгийн амархан шалгалт

2009-11-19T09:59:00.004+08:00

Бага ангийн 2-р ангийн хүүхэд гэртээ ирээд ээждээ "Өнөөдөр тооны хичээл дээр энэ дэлхийн хамгийн амархан шалгалт авсан" гэжээ.
Маргааш нь болж охин хичээлээсээ уруу доройхон, дуу шуу муутай ирж гэнэ. Ээж нь "За яасан, шалгалтан дээрээ ямар дүн авсан байна? гэж асуухад дуу ч үгүй дэвтрээ үзүүлжээ.
Багшийн улаан өнгийн үзгээр тавьсан "F" үнэлгээг ээж нь үзээд "Хүүеэ, чиний нөгөө энэ дэлхийн хамгийн амархан шалгалт гээд байсан чинь яалаа?" гэж халгалан шалгалтыг материалыг үзэхэд энгийн хялбар бодолгууд байж гэнэ.
Дэндүү амархан байсан болохоор бодолтоо зөв хийсэн мөртлөө хариугаа буруу хариу тавьж баахан паактласан байсан гэсэн шүү.

Хувинтай чоно

2009-10-24T09:17:00.004+08:00

Чоно гөлөглөж байсан үе байлаа. Ээрэм цагаан талаар хөнгөн тэрэгтэй дарга жолооч хоёр торох юмгүй жирийлгэнэ. Цагаан зээр сүрэг сүргээрээ хуйлран бужигнаж, зарим нь замын хажууд үргэх ч үгүй харж зогсоно.

- Ноднин жил чоно гөлөглөсөн нүх хаахна байлаа? гэж даргыг асуухад:

- Энүүхэн гүвээг даваад гэж жолооч хариулав.

Тэр хоёр давхиулсаар чонын үүрийн ойролцоо ирээд мөр харж, байдлыг ажиглан дурандан ажиглаад гөлөглөсөн шинж илэрсэнгүйд шууд очиж нүхийг нь үзэхээр ярилцаад үүрэнд нь дөхөж явтал нэг том чоно гарч ум хумгүй зугтав.

Жолооч машинаа зогсоож, тэр чоныг дурандан ажиглаад гөлөглөсөн эсэхийг тааварлан ярилцав. Эргэж нэг ч харсангүй зугтсаар далд орохыг бодоход гөлөглөсөн нь гарцаагүй боллоо. Хэрвээ гөлөглөөгүй чоно бол заавал эргэж харах, зам муруйх, хэвтэж нуугдах зэргээр олон янзын байдалтай болдог.

"Дайснуудыг хойноосоо шууд хөөлгөж, гөлөглөсөн шинж авахуулахгүйн тулд эргэж харахгүй зугтдаг юм. Чоно их ухаантай амьтандаа" гэж өвгөн жолооч ярина. Гэвч дарга итгэсэнгүй. Үүрэн дээр нь очиж мэдье хэмээсээр тэр хоёр чонын үүрэнд тулж очлоо. Тэгээд чагнавал нүхний мухарт олон гөлөг гийнаж дуугаралдах нь тод сонсогджээ. Маргааш өглөө үүрээр ирж утахаар болж буцаж давхилаа.

Өглөө үүр шөнийн заагаар босож, жирийсээр үүрэнд дөхөж явтал нэг том чоно зугтаж харагдав. Түүний хойноос тоос татуулан хөөсөөр гүйцэж очтол нөгөө чоны хүзүүнээс том хувин зүүлттэй байхыг жолооч дарга хоёр харж гайхлаа. Юу вэ? Энэ чинь! гэж гэж өвгөн жолооч хэлэхэд буун дуу тас хийн дуугарч нөгөө чоно унах нь тэр! Хоёулаа тэрэгнээс бууж түүний дэргэд очвол наймын хувин хүзүүнээс нь дүүжлээтэй хэвээр байх юм.

Дэлэн хөх нь сэрийсэн хөөрхий чоно урт улаан хэлээ унжуулан зууж, шүдээ ярзайлган амьсгалаа хурааж байв. Гэтэл нөгөө хувин амь орж хөдлөх нь бүр айдас хүргэв. Улаан нялзрай долоон бэлтрэг нөгөө хувингаас уван цуван гарч ирлээ. Өчигдөр биднээс хар авч зугтасан эх хөсрий хувин авчаад гөлөгнүүдээ хийж үүрээ буруулан зугтаж бидэнтэй дахин тааралдсан байжээ. Чоно гэдэг ухаантай амьтан шүү гэж миний нэг танил сонирхуулан ярьсан юм.

"Зөв бичих учиг" номноос авав.

Шинэ гүүрэн гарц

2009-10-16T21:19:00.022+08:00

Улаанбаатар хотод сүүлийн үед замын түгжрэл хэт их байгаа тухай бүгд ярилцах болжээ.

Тэгвэл та бүхэнд нэгэн таатай мэдээг сонирхуулъя.

Энх тайваны өргөн чөлөөнийн Баруун 4 замын уулзвараас Чингисийн өргөн чөлөөний Үйлдвэрийн цагаан хаалга хүртэл 4,9 км замыг 1,8 км зам болгон товчлон туулна гэвэл өнөөдрийн энэ их түгжрэлийг бууруулахад дорвитой өөрчлөлт орно гэж үзэж байгаа юм.

Бидний ярьж дадсанаар тээврийн товчооноос урагшаа төмөр зам дээгүүр давуулан Энгэльсийн гудамжтай (Улаанбаатар Дулаан түгээх хувьцаат компаний урдуур) холбох гүүрэн гарцын ажлыг ирэх оны хавраас эхлүүлэхээр төлөвлөөд байна.

Гүүрэн гарцын ажлыг Япон улсын засгийн газрын буцалтгүй тусламжаар хэрэгжүүлэх бөгөөд зураг төслийг Японы зураг төслийн компани аль хэдийн гүйцэтгэн холбогдох газруудаар батлууж бэлэн болгожээ.

Саяхан барилгын ажлыг гүйцэтгэх Японы компанийг шалгаруулах ажиллагаа явуулж дууссан болохоор ирэх оноос эхэлнэ гэдэгт бат итгэлтэй байж болноо гэсэн үг.

Уг гүүрэн гарцын даац нь 15-600 хүртэл тонн тул одоо хэрэглэж буй Гурвалжин, Энхтайваны гүүрүүдийн ачааллыг үүрэх бүрэн чадвартай, 262 уртааш м ган гүүр, хойд талын дөхөх замын урт 280м, урд талын дөхөх замын урт 353 м, нийт 895 м урт байна. Гүүрэн гарцын өргөн нь зам гүүрийн ирээдүйн хөдөлгөөний эрчмийг өсөхөөр тооцоолон 4 эгнээ байхаар төлөвлөжээ. Мөн уг гүүрээс Нарны замруу орох, гарах гарц хийснээр хөдөлгөөний урсгалын үр ашигтай хуваарилалтыг бий болгоно гэж Японы мэргэжлийн зураг төслийн багийнхан үзсэн байна.

Гүүрэн гарцыг Монголд хийгдэж байгаагүй гадсан тулгуур бүхий инженерийн чадвар нэлээд шаардсан технологиор барих юм байна. Зам гүүрийн барилгын ажил 2012 оны намар дуусаж ашиглалтанд хүлээлгэж өгнө.

Хэрлэнгийн хөдөө арлаар

2009-07-25T09:27:00.013+08:00

Монголын түүхийн үнэт эх сурвалж болох Монголын нууц товчоонд "Их хуралдай хурж, хулгана жил гуран сард Хэрлэний хөдөө арлын Долоон болдог Шилхэнцэг хоёрын зуур ордос бууж бүхүйд бичиж дуусгав" хэмээн тэмдэглэгдэн үлдсэн байдаг ба Хэрлэнгийн хөдөө арал нь Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан сумын нутагт байдаг Хэрлэнгийн хөдөө аралд Монголын нууц товчоо бичигдсэн 750 жилийн ойг ёслол төгөлдөр тэмдэглэж дурсгалын хөшөө босгожээ. Энэ хөшөөнөөс урагшаа Аваргын голын хойд эрэг дээр Аваргын балгасын хамгаалалтын төмөр хашаа 2 км х 400 метр газар үргэлжлэнэ. Аваргын балгас нь эзэн Чингис хааны орд цац байрлаж байсан ба Өгөөдэй хаан сууж байсан газар бөгөөд анх эрдэмтэн хөдөөгийн Пэрлээ малтлага хийн тогтоож байжээ. Түүнээс хойш Японы эрдэмтэд хүртэлмалтлага хийж байгаа тухай мэдээлэл байдаг шүү дээ. Аваргын балгасын малтлагаас гарсан олдвор, гэрэл зургаар баталгаажуулсан жижигхэн музей ажиллуулж байв.Олдвор дотор тухайн үеийн Монгол цэргийн хэрэгсэл, тахилгат хэрэглэсэн амьтны яс , хэлхээ хуяг гэх мэт зүйлийн гэрэл зургийг голдуу байрлуулсан байв Аваргын балгас нь Хувлай хаан суусны дараагаас орхигдсон бололтой юм гэнэ.
Аваргын балгасаас урагшаа хэдхэн алхамын газар Аваргын рашаан байдаг. Энэ рашаан гадуур зарагдаж байгаа Кука-тай төстэй амттай, савлаж авч явахад тундас үүсдэг юм билээ. Халуунд дотор сэнгэнүүлсэн сайхан рашаан байсан. Харин авч явж эмчилгээнд хэрэглэхээр рашаан нь овооныхоо хажууд бага багаарбуриглаж байв.
Ер нь Дэлгэрхаан сум дотоодын аялал жуучлал их хөгжиж байгаа газар юм байна.
Сумын төвөөс баруун хойно орших Аварга тосонгийн рашаан сувилалд хүмүүс маш их ирдэг. Нуурыг эмчилгээний зорилгоор манай ард түмэн ашигласаар ирсэн ба дэлхийд ховор нууруудын нэг. Ховор гэдгийн учир нь холбоо нуурууд байх бөгөөд (одоогоор нүдэнд хоёр холбоо нуур байгаа боловч уг нь гурав байсан юм шиг байна лээ) газрын гүнээс байнга цэнэглэгдэн ариусаж байдаг ажээ. Ус нь хужир давс ч юм уу , байван ч юм шиг содон амт амтагдаж бусад нуураас арай содон өөр нуур шүү гэдгээ батлах мэт.

Газрын гүний дулааныг ашиглах анхны загвар байшин

2009-05-31T10:59:00.002+08:00

Өнгөрсөн дөрөв дэх өдөр Зүүн дөрвөн зам худалдааны төвийн хажууд нэгэн загвар байшингийн нээлтийн ажиллагааг сонирхов.
Сайхан нээлт болж олон зочид, бас ерөнхий сайдаас эхлээд албаны хүмүүс оролцож байлаа.
Нээлтийн ажиллагааг нээж загвар байшингийн сантехник дулааны системийг онцгойлон тайлбарласан хүн бол "Степпсолер" ХХК захирал П Цагаан байв. Мөн газрын гүнээс гарган авах халаалтын технологийг ХБНГУ-н Wessmаn компанийхан тайлбар хийлээ.
Уг загвар байшин нь Улаанбаатар хотын гэр хорооллын айлуудад санал болгож буй бөгөөд халаалтын систем нь газрын гүний дулаан, харин хэрэглээний халуун усыг нарны энергээр бүрэн хангах зохион байгуулалттай юм байна. Газрын гүний дулааныг харьцангуй өндөр өртөгтэй гэж сонссож байсан би бээр үнийг асуувал нэг м2 нь таван зуу орчим $гэнэ.
Сэргээгдэх эрчим хүчний үндсэн технологиуд болох салхины эрчим хүч, усны эрчим хүч, нарны эрчим хүч, биотүлш, газрын гүний дулааныг бид сүүлийн үед ярьж байгаа боловч бодит биелэлт нь хараахан гараагүй байна.

Газрын гүнээс гарган авах дулаан буюу геотермаль энерги гэдэг нь Дэлхийн гүнээс ялгарч байгаа энерги юм Энэ энергийг цуглуулах станц барих нь хэдийгээр өртөг ихтэй боловч, түүний ашиглалтын зардал нь маш бага байдаг гэнэ. Үндсэн гурван төрлийн - хийн (dry steam), усан (flash), хавсарсан (binary) цахилгаан станц байна. Хийн станц нь газрын гүнээс ялгарах хийг (уур) ашиглан турбиныг эргүүлэн цахилгаан эрчим хүч, усан станц нь гүний халуун усыг уур болон ус болгон салгаж, турбиныг эргүүлэн цахилгаан эрчим хүч гарган авна.।Хавсарсан станцын хувьд, гүнээс гарч ирэх халуун ус дулаан солилцуураар дамжихдаа органик шингэнийг буцалгана. Уг органик шингэн турбиныг эргүүлэх замаар эрчим хүч гарган авна. Эдгээр станцууд нь хэрэглэсэн үлдэгдэл геотермаль шингэн, конденсацлагдсан уурыг газрын гүн рүү буцаан шахна.

Энд тайлбарлаж байгаа нь зарчим бол эрчим хүч ихээр үйлдвэрлэн хуваарилахад хийгдэх технологи бөгөөд харин дээрх загвар байшинд бол бага оворын насос, дамжуулах хоолой шаардлагтай юм шигээр тайлбар хийж байсан.

Зураг ...

2009-04-07T22:50:00.006+08:00

Саяхан хөдөө явахдаа авсан зурагнаасаа орууллаа.

"- ЫГ СЭРГЭЭН САЙЖРУУЛАХ ТӨСӨЛ"

2009-03-27T22:15:00.007+08:00

Энэ чулуу Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын нутагт байдаг.

Домог түүхийг нь сайн мэдэхгүй.

Ямар ч байсан эротик маягийн домогтой чулуу байгаа юм.

Ингээд мэдэх хэмжээндээ домгийг сийрүүлье.

Эрдэнэзууд олон лам шавилан сууж, Зуугийн эсрэг талын уулын бэлээр борчуудын хороолол байдаг байжээ. Залуу лам нар шөнө борчуудын хороолол уруу гүйж, баригдвал их том цээрлэл гэсгээлийг хүртэн зовдог байж гэнэ. Борчуудын хороололд нөхөргүй эмэгтэйчүүд олноор амьдардаг байжээ. Тэгээд залуу лам нар энэ чулуу хийсэн гэдэг. Энэ чулуу байрлах уул алсаас эмэгтэй хүний биеийн хэлбэртэй төстэй гэнэ. 1990-д оны дунд үеэс дэлхийн өвд бүртгэн ЮНИСКО-гийн тусгай хамгаалалтанд авсан.

Социализмын эд мандан бадралтын үед үзэл сурталд тохирохгүй энэ бүдүүлэг чулууг зайлуулах шийдвийг дээрээс хүлээн авч, трактороор татаж байгаа хугалчихсан гэдэг.

Зураг дээр хадгаар ороосон хэсэг саяхныг хүртэл хугархай байсан юм.

Нэг удаа замд хамт явсан хүмүүстээ, дээрх түүхийг ярьсаар очтол бүтэн болчихсон байхыг нь хараад бүр мэл гайхав. Хамт явсан хүмүүс ч гэсэн дуугүй байхгүй хаагуураа хугарсан юм, яасан гэнээ? хэ хэ гэж дахин дахин байцаах тул тэр хавьд өдрийг өнгөрөөдөг жижиг наймчидаас асуувал, "Ноднин төсөл хэрэгжээд наачихсан" гэдэг байгаа.

Энэ тухай ажлынхаа газрын найз хүүхэндээ ярьтал төслийн нэр юу гэж байсан болоо? кккк, арай " -ыг СЭРГЭЭН САЙЖРУУЛАХ" төсөл гэсэн нэртэй байсан юм биш биздээ гэж баахан инээлдэж билээ.

Хархориноор очвол очиж үзээрэй. Бас нэг сонирхолтой түүхтэй чулуу шиг санагдаад байгаа юм. Домог энэ тэрийг асуучихаар хүнтэй таарсангүй, ганц нэг хүнээс асуусан боловч олигтой хариулт олж мэдсэнгүй.

Элэг цэвэрлэх субботникт оролцсон нь

2009-03-17T20:16:00.005+08:00

Блог хөтлөгч Арсун ахын зөвөлгөөгөөр элэг цэвэрлэх аянд оролцлоо.

Цэвэрлэгээний үйл ажиллагаа амжилттай дуусаж Арсун ахдаа баярласнаа илэрхийлж амжаагүй өнөөдрийг хүргэчихлээ.

Графикын дагуу 14 хоног хийгээгүй боловч маш амжилттай болсон гэж бодож байна.। Эхний таван хоног цагаан хоол идэж, сүүлийн гурав хоног хатуу мацаг барьж, цөсөө цэвэрлэв. Энэ тухай сонирхож байгаа хүмүүс байвал http://arslans.blogspot.com/search/label/%D0%93.%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2 орж үзэхийг хүсье।

Хамгийн сүүлийн өдөр жаахан ядарч, ахыг бажигдуулсандаа хүлцэл өчье।

Цөсний чулуу гэдэг нь энэ гэж ойлгосон। Ийм их юм хуримтлуулчихсан байдаг юм байна। Өөрөөсөө айх шиг болсон шүү।

Зун цаг ч мөдхөн болно доо

2009-03-05T20:26:00.005+08:00

Өнгөрсөн зун өнгө будаг хоршсон сайхан зун болж билээ. Төв аймгийн Мөнгөнморьт сумын нутаг, Зүүн бүрхийн гол

Миний охин, манай дүү нарын хүүхдүүд мундаг хөзөр тоглож байгаа биз

Үхрийн зэл, багачуудын хөөргөж буй цаасан шувуу

Хувцаслах соёлын тухай хэдэн үг

2009-02-06T09:54:00.009+08:00

Сургууль төгсөж, төгсөлтийн баяр хийнэ гэдэг сайхан хэрэг гэж боддог билээ. Анх дээд сургууль төгсөж байхдаа, ээжийн оёсон дээлээр гангарч байсан бол энэ удаад бол бодсон санасан юмгүй, ромбо диплом авах өдрөө тулгачихлаа.

Гоёлын хувцас хунарын талаар нэг их мэдлэггүй, пүүз, жинсхэн өмсөн ажилдаа явсаар ирсэн миний дотор ийм нэгэн бодол хаяа орж ирдэг юм.

Нэг. Хамт ажилдаг Япончуудаас бишгүй сонсож байсан үг бол "Монголчууд үнэтэй эдлэлд дуртай, сонин байгаа биз" эсвэл "Би тийм энийн /еэн/ цалинтай, амьдралд тэр мөнгө хүрэлцээтэй, гэхдээ надад алтан ээмэг бөгж байхгүй" гэх мэтийн яриаг сонсоод мунхаг би бодол болно. Үгүй манай Монголчууд чинь ийм ядуу мөртлөө, булган шуба, алтаар гангардаг юм болоо? тэгж байхын оронд .... гээд олон бодол хөврөнө.

Хоёр. Япон хэл мэдэхгүй Монгол найз маань болохоор, булган шуба, арьсан гутал, булган малгай олон ээмэг бөгжөөр гангарна. Би түүнд Япончууд тэгж ярьдаг гэж дээрх яриаг дурсах боловч тийм гоёлоосоо огт татгалзахгүй, урьдын адил дэгжин хэвээрээ инээд алдасхийн үл тооно.

Дээр ярьж байгаа хоёр эсрэг тэсрэг занг эргүүлж тойруулж бодон үзэхэд, найзын маань ч зөв, Япончуудын ч зөв юм шиг... хэ хэ би, хэний зөв бэ? гэж шүүх гэж оролдсонгүй, саналаа хуваалцмаар санагдлаа.

Гурав. Монголчууд маань дээд тэнгэрээс заяатай, дэлхийд нэртэй, цагтаа цалгиж явсан ард түмэн билээ. Эрчүүд нь эртэй, чадалтай, эхнэр хүүхдээ эдээр дутааж байсангүй, алт, мөнгөөр чимж, арьсаар өлгийдөн өөрсдөө эрийн сүлд хийморийг бадраах үнэт авын дээл нөмрөг, хөөрөг гаансаар гангарч, андын ёслол өргөхдөө, алтан бүс, булган дээлийг солилцон тангараг тавьдаг ард түмэн ажээ. Тийм өвөг дээдэстэй бид үнэт эдлэлээс заавал татгалзаад байх албагүй бизээ.

Дөрөв. Харин Япончуудыг сайн мэдэхгүй юм. Ямар ч байсан, тэд модон шаахайтай, цагаан будаанаас өөр хоолгүй өлөн зэмлүүн байсан цаг саяхныг хүртэл байсан. Тэгээд Мэйжи ишингээс хойш, /Мэйжи иншин гэдэг нь 1868 он/ сургууль байгуулах зорилгоор будааг тариачдаас гаргуулан түүгээрээ одоогийн нэртэй том сургуулиудыг үүсгэн байгуулсан ард түмэн.

Аргагүй аригч, хямагч байгаа биз. Тийм болохоор Япончуудад үнэтэй эдлэл хэрэглэх тухай дадал заншил арай бага байдаг бололтой.

Өнөөг хүртэл эзэн хаанаа өв залгамжлуулан авч ирнэ гэдэг өөрсдийн бодлоо зөв байлгах гэж гүн их бодож, шийддэг ард түмэн байгаа биз. Эзэн хааны эрх ямбатай холбоотойгоор хувцаслах соёл нь бас нэг өвөрмөгц. Сонирхоод байвал, түүхийн сэдэврүү орохоос өөр аргагүй болов уу.

Тав. Орчин цагт тэгж их үнэт эдлэл нэг их зохисгүй бизээ. Тийм болохоор баяр ёслол ч юм уу? аль нэгэн тэмдэглэлт үйл явдалд зориулсан гоёлын хувцас байх нь зөв. Гээд бодохоор би төгсөлтийн баяртаа зориулж хувцас аваагүй байгаа нь өөрийгөө, өвөг дээдсээ хүндлэхгүй байгаа мэт санагдаж эхлэв...